“Bazı Mallara Uygulanan Özel Tüketim Vergisi Tutarlarının Yeniden Belirlenmesi Hakkında Karar” başlıklı Cumhurbaşkanı Kararı’nın Resmi Gazete’de yayımlanmasıyla motorin türü akaryakıt ürünlerinde uygulanan ÖTV tutarlarında yeni döneme geçildi.

Düzenlemeyle motorinden alınan ÖTV, ağustos ayının kalan bölümü için sıfırlandı. Vergideki değişiklik kısa sürede pompa fiyatlarına da yansıdı.

Motorinde litre başına yaklaşık 9 liralık indirim

ÖTV’nin sıfırlanmasının ardından gün içerisinde birçok akaryakıt istasyonunda motorinin litre satış fiyatında yaklaşık 9 liralık düşüş yaşandı.

Böylece motorinin litre fiyatı ortalama 70-71 lira seviyelerine gerilerken, indirim oranı yüzde 10’u aştı.

Akaryakıt istasyonu çalışanları, fiyatların düşmesinin ardından sürücülerin istasyonlara ilgisinin arttığını belirtti.

Eylülden itibaren ÖTV yeniden artacak

Motorindeki vergi indirimi kalıcı olmayacak. Yeni düzenlemeye göre ÖTV, eylül ayından başlayarak yıl sonuna kadar kademeli şekilde artırılacak.

Buna göre motorinden alınacak ÖTV;

• 1-30 Eylül 2026: Litre başına 3 TL
• 1-31 Ekim 2026: Litre başına 6 TL
• 1-30 Kasım 2026: Litre başına 9 TL
• 1-31 Aralık 2026: Litre başına 12 TL

olarak uygulanacak.

1 Ocak 2027’den itibaren ise motorindeki ÖTV tutarı litre başına 13,9006 liraya yükselecek.

Verginin kademeli olarak artırılması, petrol fiyatları ve döviz kurunda aksi yönde önemli bir değişiklik olmaması halinde ilerleyen aylarda pompa fiyatları üzerinde yeniden yukarı yönlü baskı oluşturabilecek.

Motorinde eşel mobil uygulaması sona eriyor

Yeni düzenlemenin dikkat çeken bir diğer başlığı ise eşel mobil sistemi oldu. Motorin, yeni ÖTV düzenlemesiyle birlikte eşel mobil uygulamasının kapsamından çıkarıldı.

Daha önce sistem kapsamında petrol fiyatlarına bağlı artışların belirli bir bölümünün ÖTV’den karşılanarak doğrudan tüketiciye yansıtılmaması öngörülüyordu. Yeni dönemde ise motorin için önceden belirlenen kademeli ÖTV tarifesi uygulanacak.

Motorin fiyatlarının taşımacılıktan tarıma, sanayiden gıda dağıtımına kadar birçok sektörde maliyetleri doğrudan etkilemesi nedeniyle alınan kararın yalnızca araç sahiplerini değil, üretim ve lojistik maliyetlerini de yakından ilgilendirdiği değerlendiriliyor.

Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, bugün Diyarbakır’da Silvan Projesi kapsamında yürütülen çalışmaları yerinde inceleyerek bölge çiftçisinin uzun yıllardır beklediği Silvan Barajı için önemli bir tarih verdi.

Bakan Yumaklı, Silvan Barajı’nın gövde imalatının tamamlandığını belirterek diğer imalatların da bitirilmesinin ardından Eylül 2027 itibarıyla barajda su tutulmaya başlanacağını açıkladı.

Bu açıklama, özellikle geçimini topraktan sağlayan binlerce aile açısından yeni bir umut oldu.

Barajda su tutmak neden bu kadar önemli?

Silvan Projesi sadece bir barajdan ibaret değil. Proje kapsamında 8 baraj ve 23 sulama tesisi olmak üzere toplam 31 ünite bulunuyor. Silvan Barajı’nda depolanacak devasa miktardaki suyun tarlalara ulaştırılabilmesi için Silvan ve Babakaya sulama tünellerinin yanı sıra ana kanallar, ara depolamalar ve sulama şebekelerinin de tamamlanması gerekiyor.

Bu nedenle Bakan Yumaklı’nın açıkladığı Eylül 2027 tarihi, projenin tamamının bittiği tarih değil; Silvan Barajı’nda suyun tutulmaya başlanması açısından kritik bir dönüm noktası olacak.

Barajın dolması ve suyu tarım arazilerine taşıyacak diğer tesislerin peyderpey devreye alınmasıyla Diyarbakır’ın bereketli toprakları için yeni bir dönem başlayacak.

Suyu tarlalara iki dev tünel taşıyacak

Silvan Barajı’nda toplanacak suyun çiftçinin tarlasına ulaşmasının önündeki en büyük mühendislik çalışmalarından biri dev sulama tünelleri.

DSİ’nin verilerine göre Silvan Sulama Tüneli 13 bin 236 metre uzunluğunda olacak. Silvan ve Babakaya tünelleriyle barajdan saniyede 212 metreküp su alınarak ana kanallara aktarılacak.

Babakaya Sulama Tüneli ise 7 metre çapında ve 5 bin 320 metre uzunluğunda iki ayrı tüpten oluşuyor.

Dolayısıyla yıllardır sorulan “Silvan Barajı neden bitmiyor, su neden hâlâ tarlalara ulaşmadı?” sorusunun yanıtı da projenin büyüklüğünde yatıyor. Baraj gövdesinin tamamlanması tek başına yeterli değil; suyu milyonlarca dekarlık araziye taşıyacak tünel, kanal ve şebekelerin de hazır hale gelmesi gerekiyor.

Bismil’in bereketli topraklarında su beklentisi

Diyarbakır’ın en geniş ve verimli tarım ovalarından birine sahip Bismil’de çiftçinin en önemli meselelerinden biri yıllardır sulama suyu.

İlçede buğday, arpa, mercimek, mısır ve özellikle pamuk gibi ürünlerle ülke tarımına ciddi katkı sağlayan çiftçiler, sulama imkanlarının genişlemesini bekliyor.

2 milyon 350 bin dekar toprağın kaderi değişecek

Silvan Projesi bütün bileşenleriyle tamamlandığında toplam 2 milyon 350 bin dekar tarım arazisinin suyla buluşturulması hedefleniyor. DSİ, Silvan Barajı’ndan alınacak suyun 19 kilometreyi bulan Silvan ve Babakaya tünelleri üzerinden 98 kilometrelik cazibe ana kanalına aktarılacağını belirtiyor.

Çiftçinin gözü şimdi Eylül 2027’de

Silvan Projesi’nin geçmişte açıklanan tamamlanma hedeflerinin gerisinde kaldığı da görülüyor.

Aradan geçen yıllarda proje devam etti, maliyetler ve takvim değişti. Bugün gelinen noktada ise Bakan Yumaklı’nın açıkladığı Eylül 2027 su tutma tarihi, projenin önündeki en somut yeni eşiklerden biri oldu.

Ancak bundan sonraki en önemli mesele, barajda biriken suyun mümkün olan en kısa sürede sulama şebekeleriyle çiftçinin tarlasına ulaştırılması olacak.

Bismil için su, sadece su değil

Bismil’de tarlaya ulaşacak su yalnızca ürünün yetişmesini sağlamayacak.

Su; daha fazla ürün, daha yüksek verim, ikinci ürün imkanı, çiftçinin gelirinin artması, tarıma dayalı sanayinin büyümesi ve köylerde yeni iş imkanlarının oluşması anlamına geliyor.

Bugün kuru tarım şartlarında gökyüzüne bakıp yağmur bekleyen çiftçi için düzenli sulama, üretimin kaderini değiştirebilecek en önemli unsurlardan biri.

Silvan Projesi tamamlandığında 305 bin kişilik istihdam potansiyeli oluşturması bekleniyor. DSİ, projenin tamamlanmasıyla bölgedeki ürün çeşitliliği ve verimin artacağını ve bölgenin tarımsal üretimde Çukurova’ya rakip olabilecek bir seviyeye ulaşabileceğini belirtiyor.

Silvan Barajı’nda Eylül 2027’de tutulması planlanan ilk su bu nedenle sadece bir barajın dolması olmayacak.

Yıllardır su bekleyen Diyarbakır ovası ve Bismil’in bereketli toprakları için yeni bir dönemin başlangıcı olacak.

Şimdi çiftçinin beklentisi açık: Takvim aksamadan ilerlesin, tüneller ve sulama şebekeleri tamamlansın, barajda tutulan su bir an önce tarlaya ulaşsın.

Kırsal Hizmetler Dairesi Başkanlığı tarafından yürütülen çalışmaların odak noktalarından biri Silvan ilçesine bağlı Çobantepe Mahallesi oldu. Ekipler, göletlerde meydana gelen tahribatın giderilmesi için bakım ve temizlik çalışmaları gerçekleştirirken, su depolama alanlarının daha verimli kullanılmasına yönelik düzenlemeler yaptı.

Yapılan çalışmalarla birlikte göletlerin yeniden işlevsel hale getirilmesi amaçlanırken, bölgedeki tarımsal üretim ile hayvancılık faaliyetlerinin su ihtiyacının karşılanmasına katkı sağlanması hedefleniyor. Belediye, kırsal alanlarda üretimin devamlılığını destekleyen altyapı yatırımlarını program doğrultusunda sürdürüyor.

Çalışmalara ilişkin değerlendirmelerde bulunan Kırsal Hizmetler Dairesi Başkanlığında görevli Ziraat Mühendisi Tahir Alan, göletlerin kırsal yaşam açısından önemli bir işleve sahip olduğunu belirtti. Alan, yapılan bakım ve onarım çalışmalarının yalnızca mevcut altyapının korunmasına değil, aynı zamanda bölgedeki ekonomik faaliyetlerin devamlılığına da katkı sunduğunu ifade etti.

Göletlerin hizmet verdiği alan hakkında bilgi veren Alan, su kaynaklarının çevrede bulunan beş kırsal mahallede hayvanların içme suyu ihtiyacını karşıladığını aktardı. Yağışların yeterli olduğu dönemlerde gölette depolanan suyun, 2 bin dekarın üzerindeki tarım arazisinin sulanmasında kullanıldığını belirten Alan, bu durumun üretim açısından önemli bir destek oluşturduğunu kaydetti.

Bölgedeki hayvancılık faaliyetlerine de değinen Alan, Çobantepe Mahallesi'nde yaklaşık 300 büyükbaş hayvan bulunduğunu ifade etti. Bunun yanı sıra Karacadağ bölgesinden getirilen sürülerle birlikte 4 bini aşkın küçükbaş hayvanın su ihtiyacının da aynı göletlerden karşılandığını söyledi.

Göletlerin düzenli bakımının hem su kaynaklarının etkin kullanımına hem de hayvancılık faaliyetlerinin sürdürülebilirliğine katkı sağladığını vurgulayan Alan, gerçekleştirilen çalışmaların kırsal mahallelerde yaşayan üreticiler açısından önem taşıdığını dile getirdi.

Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi, yalnızca Çobantepe Mahallesi ile sınırlı kalmayarak iklim koşulları ve yoğun yağışlardan etkilenen diğer kırsal bölgelerde de benzer çalışmaları sürdürecek. Program kapsamında sulama ve hayvan içme suyu göletlerinde bakım, onarım, temizlik ve kapasite artırmaya yönelik uygulamalar belirlenen plan doğrultusunda devam edecek.

Kırsal Hizmetler Dairesi Başkanlığı tarafından yürütülen bu çalışmaların, tarımsal üretimin devamlılığı ile hayvancılık faaliyetlerinin ihtiyaç duyduğu su altyapısının korunmasına katkı sunması amaçlanıyor. Göletlerin düzenli bakımının sürdürülmesiyle birlikte kırsal mahallelerde su kaynaklarının daha etkin kullanılması ve mevcut altyapının uzun vadede hizmet vermeyi sürdürmesi hedefleniyor.

Dalgıç ekipleri seferber oldu

İhbar üzerine olay yerine sağlık, jandarma ve Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi İtfaiye Daire Başkanlığı'na bağlı dalgıç ekipleri sevk edildi.

Dalgıç ekiplerinin yürüttüğü çalışma sonucu kamyonette mahsur kalan sürücü Y.Ç., sudan sağ olarak çıkarıldı.

Sağlık durumu iyi

Sağlık ekiplerinin olay yerinde ilk müdahalesini yaptığı sürücünün sağlık durumunun iyi olduğu öğrenildi.

Sudan çıkarılan kamyonet ise sahibine teslim edilirken, kazayla ilgili inceleme başlatıldı.

Çevredekilerin ihbarı üzerine bölgeye kısa sürede jandarma, acil sağlık personeli ve Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi İtfaiye Daire Başkanlığı Su Altı Arama Kurtarma ekipleri intikal etti.

Zamanla Yarışan Kurtarma Operasyonu

Kanalın soğuk sularında adeta zamanla yarışan itfaiye dalgıçları, suya batan araç içerisindeki sürücü Y.Ç.'ye ulaşmayı başardı. Dalgıçların profesyonel hamlesiyle sudan sağ olarak çıkarılan sürücü, kıyıda hazır bekleyen sağlık görevlilerine teslim edildi.

Olay yerindeki ilk tıbbi müdahalesi tamamlanan Y.Ç.'nin genel sağlık durumunun iyi olduğu bildirildi.

Etkinlikte, uyuşturucunun gençleri hedef alan en büyük toplumsal tehditlerden biri olduğuna dikkat çekilerek, bu sorunla mücadelenin yalnızca güvenlik güçlerinin değil, toplumun tüm kesimlerinin ortak sorumluluğu olduğu vurgulandı.

Program öncesinde konuşan HÜDA PAR Silvan İlçe Başkanı Adnan Balyen, Silvan’ın ilim ve medeniyetle anılan bir ilçe olduğunu belirterek, uyuşturucuya ve gençleri hedef alan suç örgütlerine karşı taviz verilmeyeceğini söyledi.

Silvan halkının geçmişte olduğu gibi bugün de kötülüklere ve ahlaki yozlaşmaya izin vermeyeceğini ifade eden Balyen, ailelere çocuklarına sahip çıkmaları çağrısında bulundu. Uyuşturucu çetelerinin gençleri hedef aldığını belirten Balyen, toplumun birlik içinde hareket etmesi gerektiğini kaydetti.

Etkinlikte siyasi parti ve STK’lar adına ortak basın açıklamasını AK Parti Silvan İlçe Başkanı Volkan Karadeniz okudu.

Karadeniz, uyuşturucunun sadece bireyleri değil, aileyi, toplumu ve ülkenin geleceğini tehdit eden küresel bir sorun olduğuna dikkat çekerek, uyuşturucu satıcıları, torbacılar ve uyuşturucu baronlarına karşı daha kararlı ve tavizsiz bir mücadele yürütülmesi gerektiğini ifade etti.

Açıklamada, devlet kurumlarının güvenlik ve yargı alanındaki mücadelesinin önemine işaret edilirken, ailelerin de çocuklarını manevi değerlerle yetiştirerek kötü alışkanlıklardan uzak tutmasının hayati önem taşıdığı belirtildi. Gençlerin camilere, eğitim faaliyetlerine, spor ve sosyal etkinliklere yönlendirilmesi gerektiği vurgulandı.

Uyuşturucunun siyasi görüş ayrımı gözetmeyen ortak bir tehdit olduğunun ifade edildiği açıklamada, bu konuda tüm toplumun birlik içinde hareket etmesi gerektiği kaydedildi.

Açıklamanın sonunda ise, “Uyuşturucuya geçit vermeyeceğiz, gençliğimizi zehirletmeyeceğiz” mesajı verilerek, Silvan’da gençlerin ilim, spor, sanat, maneviyat ve meslek edinme alanlarında desteklenmeye devam edileceği vurgulandı.

Üç mahalleyi etkiledi

Yaklaşık 5 bin dönümlük alana yayılan yangın, çevrede bulunan 3 mahalleyi etkisi altına aldı. İhbar üzerine olay yerine itfaiye ekipleri sevk edilirken, mahalle sakinleri de söndürme çalışmalarına destek verdi.

Kontrol altına alındı

Ekiplerin yoğun müdahalesi sonucu yangın kontrol altına alınarak söndürüldü. Yangının çıkış nedeninin belirlenmesi için inceleme başlatıldı.

Kale üzerinde yaşayan Mehmet Yaşar Simpil, kalede dikkat çeken figürlerin olduğunu, kayaya oyulmuş odalar, at üzerinde kral veya savaşçı gibi figürlerin bulunduğunu söyledi. Mahzen ve üzüm sıkma yerlerinin mevcut olduğunu belirten Simpil, buranın üstüne ev yaptıklarını ifade etti. Simpil, köylerinin çok eski tarihlere dayandığına işaret ederek, "Burası tarihini tam bilmemekle birlikte Asurlar, Romalılara dayanıyor. Bu ev, 70 yıl önce yapılmış. Dedem, babamdan bu yana elimizde. Şu an kalenin korunması bizim elimizde. Kimsenin tahrip etmesine izin vermiyoruz. Görmedik, duyduğumuza göre, ev yapılmadan önce köyde kolay ev yapılsın diye millet bilinçsiz olarak kale taşlarını götürmüş. Eskiden nöbetçi kulesi vardı, duvarlar vardı. Onlar da tahrip olmuş, kalanlar var. Osmanlı dönemine kadar da kullanılmış. Ondan sonra kaleyi muhafaza eden aile ilçeye taşınmış. 160 sene öncesine kadar da siyah-beyaz fotoğraflar var. Bu kale rivayetlere göre bir iki üç kez yıkılmış, yapılmış. Duyduğumuz kadarıyla burası hem Diyarbakır, hem de Silvan'dan eski tarihi bir kale" dedi.

Edinilen bilgilere göre, kaza Kumluk mevkisinde yaşandı. Sürücülerinin direksiyon hakimiyetini kaybettiği belirtilen iki otomobil çarpıştı. Kazanın ardından çevredekilerin ihbarı üzerine olay yerine sağlık ve jandarma ekipleri sevk edildi.

Kazada yaralanan 2 kişi, sağlık ekiplerinin olay yerindeki ilk müdahalesinin ardından ambulanslarla hastaneye kaldırılarak tedavi altına alındı.

Kazayla ilgili inceleme başlatıldı.

——-

O, yalnızca kendi ailesinin büyüğü değil; Barava’nın birçok köyü için sözü dinlenen, adaletine güvenilen ve zor zamanlarda etrafında birleşilen bir önder olarak hatırlanır.

1900’lü yılların başlarında, Birinci Dünya Savaşı’ndan önce Osmanlı Devleti’nin ardı ardına yaşanan savaşlar ve iç karışıklıklar nedeniyle otoritesinin zayıfladığı bir dönemde, Barava bölgesindeki 33 köy kendi güvenliklerini sağlamak amacıyla aralarında sözlü bir ahit yapmıştı.

Bu ahde göre dışarıdan gelecek herhangi bir saldırı veya tehdit karşısında bütün köyler birbirinin yardımına koşacak ve tek yürek olacaktı.

Bu ittifakın merkezi, Tepe Barava’daki Mehmet Konağı’ydı.

Bölgeyi ilgilendiren önemli kararlar burada alınır, herhangi bir köye saldırı olduğunda haber önce bu konağa ulaştırılırdı. Ardından Mehmet’in öncülüğünde Barava’nın atlıları ve silahlı gençleri yardıma hareket ederdi.

Şahintepe Çatışması

Bölge büyüklerinin anlattığına göre Hafızbiniler ile Barava arasında yaşanan ve Şahintepe, diğer adıyla Tırşamê çevresinde gerçekleştiği rivayet edilen çatışma, bu dönemin en önemli hadiselerinden biriydi.

Şahintepe köylüleri, Tepe Baravada destek kuvvetleri istedi.

Şahintepe’nin Barava toprağı kabul edilmesi nedeniyle Mehmet, güçlü bir süvari birliğiyle bölgeye hareket etti.

Bu birliğin en ön saflarında ise Mehmet (Mehmi Hacı’nın ) küçük oğlu, cesaretiyle tanınan Halil Ağa bulunuyordu.

Halil Ağa, korkusuzluğu ve haksızlığa boyun eğmeyen karakteriyle tanınırdı. Çatışmaların en yoğun anlarında ön saflarda mücadele ettiği, geri çekilmeyi kabul etmediği anlatılmaktadır.

Ancak bu mücadele yalnızca erkeklerin omuzlarında değildi. Mehmet’in ailesindeki kadınlar da çatışmanın görünmeyen kahramanları oldu.

Yaralıların taşınması, yemek hazırlanması, yaraların temizlenmesi ve ilk yardım hizmetleri için arka saflarda görev üstlendiler.

Rivayete göre Halil Ağa’nın ağır yaralandığını gören kız kardeşleri büyük bir cesaret örneği göstererek cephe hattına kadar ilerledi.

O gün Barava kadınları da gerektiğinde ailelerini ve yurtlarını korumak için mücadeleden geri durmayacaklarını gösterdi.

Uzun süren çatışmanın sonunda cephe hattı yarıldı ve Barava kuvvetleri üstünlük sağladı. Ancak bu üstünlük ağır bedellerle kazanılmıştı.

Mehmet’in küçük oğlu Halil Ağa ağır yaralandı. Günler süren tedavinin ardından sağlığına kavuştuğu anlatılmaktadır.

Çatışmanın sonunda karşı taraftan hayatını kaybedenler olduğu gibi esir alınanlar da vardı.

Esirler Tepe’ye getirilerek Mehmet’in (Mehmi hacı) huzuruna çıkarıldı.

Sözlü anlatımlara göre Mehmet, kendisine teslim edilen esirlere kötü muamele edilmesine izin vermedi. Onları affederek serbest bıraktı.

Onun adalet anlayışı yalnızca dostlarına değil, düşmanlarına karşı da kendini göstermişti.

Tutuklanması ve Mardin Cezaevi

Bu olayın ardından Mehmet’in Osmanlı idaresi tarafından tutuklandığı ifade edilmektedir.

İlk olarak Diyarbakır Cezaevi’ne gönderildi. Ancak dönemin güçlü ailelileri ile Şahintepe meselesi nedeniyle yaşanan eski anlaşmazlıklar sebebiyle Diyarbakır’da kalmasının güvenli olmayacağı değerlendirildi.

Bunun üzerine Mehmet’in, damatlarının mensubu olduğu Savur beylerinden nüfuz sahibi bir kişiye mektup göndererek Mardin Cezaevi’ne nakledilmeyi talep ettiği rivayet edilmektedir.

Bu talebin kabul edildiği ve Mardin Cezaevi’ne sevk edildiği anlatılmaktadır.

Cezaevinde ne kadar süre kaldığı kesin olarak bilinmemektedir. Ancak aile büyüklerinin ortak anlatımına göre ilerleyen yaşının da etkisiyle Mardin Cezaevi’nde vefat etti.

Acı haber Barava’ya ulaştığında bütün bölge yasa büründü.

Cenazesinin atlı faytonla Tepe’ye getirildiği, köy girişinde binlerce kişinin onu karşılamak için toplandığı anlatılmaktadır.

O gün matemin sembolü olarak kadınlara kırk siyah eşarp dağıtıldığı ve herkesin gözyaşları içinde cenaze merasimine katıldığı, aile hafızasında bugün dahi canlılığını koruyan hatıralardan biridir.

Diyarbakır, Mardin, Savur ve Barava’nın birçok köyünden insanlar son görevlerini yerine getirmek için Tepe’ye akın etti.

Kılınan cenaze namazının ardından Mehmet (Mehmihacı), dualar eşliğinde Tepe Mezarlığı’na defnedildi.

Onun vefatı yalnızca bir insanın kaybı değil, Barava’da bir dönemin kapanışı olarak görüldü.

Mehmet’in ardından aile ve Barava’daki önderlik görevi büyük oğlu Ahmet Ağa tarafından devralındı.

Kardeşi Halil Ağa ise ömrü boyunca ağabeyinin en büyük destekçisi oldu. Babalarından miras kalan birlik, dayanışma ve adalet anlayışını yaşatmaya devam etti.

Bugün Mehmet’in (Mehmi Hacı) adı yalnızca ailesinin değil, Barava’nın ortak hafızasında yaşamaktadır.

—————-

Tepe Barava’nın Önemli Âlimlerinden Seyda Mele Mehmet Emin Korukçu

Tepe Mahallesi’nin köklü ailelerinden Mala Mehmi Hacı soyuna mensup olan Seyda Mele Mehmet Emin Korukçu, bölgenin yetiştirdiği önemli din âlimlerinden biri olarak hafızalarda yer edinmiştir.

Seyda Mele Mehmet Emin, Hacı Hüseyin’in kızlarından Hedo’nun oğluydu.

Medrese eğitimine büyük önem verdi ve yaşadığı dönemde çok sayıda talebe yetiştirdi.

İnsanlar arasındaki sorunların çözülmesine yardımcı oldu, gençlerin eğitimine önem verdi.

Bu yönüyle yalnızca bir din âlimi değil, bölgenin manevi rehberlerinden biri hâline geldi.

Seyda Mele Mehmet Emin, dayısının çocukları Korukçu köyünde yaşadığı için sık sık bu köye giderdi.

Vefatının ardından Korukçu köyüne defnedildi. Mezarının bulunduğu yer, halk arasında türbe olarak kabul edilmekte ve günümüzde de ziyaret edilmektedir.

Seyda Mele Mehmet Emin Korukçu; bıraktığı ilim mirası, yetiştirdiği talebeler ve halkın gönlünde oluşturduğu manevi iz sayesinde bölgenin unutulmayan âlimleri arasında anılmaya devam etmektedir.

Hacı Hüseyin’in Osmanlı Döneminde Arazi Alma Hikâyesi

Büyüklerimizin anlattığına göre bir gün Hacı Hüseyin evde ocağın başında oturmuş, elindeki demirle ateşi karıştırırken derin düşüncelere dalmıştı.

Eşi Ayşi Hanım bunu fark ederek:

— Hacı Hüseyin, ne düşünüyorsun? Seni bugün çok dalgın görüyorum, diye sordu.

Hacı Hüseyin de:

— Tepe Ziyareti’nin arkasındaki, bizim “Piştagir” dediğimiz yerde bulunan devlet arazileri satışa çıkacakmış. Bizim toprağımız az. O arazilerden almak istiyorum ancak devlet kapısındaki resmî işleri bilmiyorum. Nasıl yapacağımı da kestiremiyorum, dedi.

Bunun üzerine Ayşi Hanım:

— Sen buna üzülme. Paran varsa gerisini hallederiz. Ben baba evine gider, kardeşim Mehmiağı ile konuşurum. O devlet işlerini bilir ve resmî işlemleri takip eder. Siz ortak olursunuz; sen sermayeyi koyarsın, o da işlemleri yürütür. Böylece devletten araziyi birlikte alırsınız, dedi.

Hacı Hüseyin bu teklifi uygun buldu.

Ayşi Hanım vakit kaybetmeden baba evine giderek kardeşi Mehmiağı Yel’e durumu anlattı. Mehmiağı da bu ortaklığı kabul etti ve birlikte devlet arazisini almak için gerekli girişimlere başladılar.

O günlerde yalnız onlar değil, Mala Hacı Huti Özaydın ile Mala Hacı Şehmus Akaydın aileleri de kendi aralarında birleşerek aynı devlet arazilerinden pay almak için müracaat etti.

Anlatılanlara göre yapılan işlemler sonunda Tepe Ziyareti’nin arkasında bulunan yaklaşık 12 bin dönümlük devlet arazisinin yarısı, Hacı Hüseyin ile kayınbiraderi Mehmiağı’nın ortaklığına geçti.

Kalan kısmı ise diğer ortak aileler satın aldı.

Büyüklerimiz bu arazi alımını Tepe Barava tarihinin önemli dönüm noktalarından biri olarak anlatırlar.

Çünkü o gün alınan topraklar sonraki yıllarda ailelerin geçim kaynağı olmuş, tarımın gelişmesine katkı sağlamış ve bugünkü toprak düzeninin temelini oluşturmuştur.

Bu hatıra, yıllardır aile meclislerinde anlatılan ve kuşaktan kuşağa aktarılan önemli sözlü tarih rivayetlerinden biri olarak yaşamaya devam etmektedir.

⸻

İnancıyla Dilden Dile Anlatılan Bir Hayat

Hacı Hüseyin yalnızca bir aile büyüğü değildi. Derin inancı ve ibadete olan bağlılığıyla da tanınırdı.

Hakkında anlatılan rivayetlerden biri bugün hâlâ aile büyüklerinin dilindedir.

Bir gün su değirmeninden un yükleyerek katırıyla köye dönüyordu.

Yolculuk sırasında akşam ezanı okundu.

Yoluna devam etmesi hâlinde namaz vaktinin geçmesinden endişe etti.

Katırın üzerindeki yük oldukça ağırdı. Katırı çöktürmesi hâlinde yükü tek başına yeniden kaldırması neredeyse imkânsızdı.

Buna rağmen namazını kaçırmamak için katırı çöktürdü, yükü indirdi ve namazını eda etti.

Namazını tamamladıktan sonra ağır yükü yeniden katıra kaldırmaya çalıştı ancak tek başına başaramadı.

Tam bu sırada yanında tanımadığı bir kişi belirdi:

— Hüseyin, gel birlikte kaldıralım, dedi.

İkisi birlikte yükü kaldırarak katırın üzerine yerleştirdi.

Hacı Hüseyin, yardım eden kişiye teşekkür etmek için arkasını döndüğünde onu göremedi.

Yabancı kişi sanki bir anda ortadan kaybolmuştu.

Bu hadise halk arasında yıllardır şu sözlerle anlatılmaktadır:

“Namazını terk etmeyen Hacı Hüseyin’e Hızır Aleyhisselam yardım etti.”

Bu anlatının tarihî bir belgeye değil, halk inancına ve aile rivayetine dayandığını belirtmek gerekir.

Ancak hikâye, Hacı Hüseyin’in ibadete verdiği önemi ve ailesinin ona duyduğu manevi saygıyı göstermesi bakımından büyük değer taşımaktadır.

⸻

Bereketin ve Duanın Sembolü

Tepe Barava ve çevresindeki köylerde uzun yıllar boyunca harman zamanı özel bir gelenek yaşatıldı.

Hasat tamamlandıktan sonra buğdayın ilk savurma işi Hacı Hüseyin’e yaptırılırdı.

Köylüler, onun eliyle yapılan ilk savurmanın harmana bereket getireceğine inanırdı.

Hacı Hüseyin harmanın başına geçer, dua eder ve ilk savurmayı yapardı.

Bu gelenek, halkın ona duyduğu güvenin, sevginin ve saygının en güzel göstergelerinden biri olarak aile hafızasında yer aldı.

Onun duasının toprağa bereket, haneye huzur ve ürüne bolluk getirdiğine inanılırdı.

⸻

Bugün Tepe Barava’da anlatılan birçok eski hikâyenin bir yerinde Hacı Hüseyin’in adına rastlanır.

Çünkü o yalnızca çocuklarına ve torunlarına hayat vermedi; doğruluğu, adaleti, misafirperverliği, cesareti, inancı ve birlik anlayışını da gelecek nesillere miras bıraktı.

Aradan yaklaşık iki yüz yıl geçmesine rağmen Tepe, Aluç ve Korukçu ve başka yerde yaşayan nesiller hâlâ onun bıraktığı manevi mirasın gölgesinde yaşamaktadır.

Mala Mehmi Hacı ailesi bugün farklı köylere, ilçelere ve şehirlere dağılmış olsa da aynı geçmişin hatırasını taşımaktadır.

Bazıları Çelebi, bazıları Kahraman, bazıları Tanrıkulu ve farklı soyadlarıyla hayatlarını sürdürmektedir.

Soyadları değişmiş olsa da anlatılan hikâyeler, kurulan akrabalıklar ve ortak aile hafızası onları aynı kökte buluşturmaktadır.

Bu kök; Bağdat’tan başlayan, Muş’a, Şerefka’ya, Zokbirin’e, Ambarcık’a ve Tepe Barava’ya uzanan asırlık bir yolculuğun izlerini taşımaktadır.

Bu yolculukta göç vardır.

Acı vardır.

Ayrılık vardır.

Eşkıya saldırıları, genç yaşta kaybedilen çocuklar ve yarım kalan hayatlar vardır.

Fakat bütün bu acıların yanında yeniden ayağa kalkmak, yeni bir yurt kurmak, aileyi büyütmek, toprağı işlemek ve gelecek nesillere umut bırakmak da vardır.

Hacı Hüseyin’in hayatı, bir insanın yaşadığı zorluklara rağmen nasıl kök salabileceğinin hikâyesidir.

O, Tepe Barava’ya bekâr bir genç olarak geldi.

Burada yuvasını kurdu.

Çocuklarını büyüttü.

Toprağı işledi.

İnsanların güvenini kazandı.

Kendisinden sonra asırlar boyunca yaşayacak büyük bir aile bıraktı.

Bazı insanlar yalnızca yaşadıkları yıllar boyunca var olurlar.

Bazıları ise bedenleri bu dünyadan ayrılsa bile dualarda, hatıralarda ve nesillerin hafızasında yaşamaya devam eder.

Hacı Hüseyin de böyle bir insandı.

Bugün Mala Mehmi Hacı ailesinin her ferdinde onun emeğinden, duasından ve bıraktığı izden bir parça yaşamaktadır.

Onun adı bir mezar taşına sığmayacak kadar büyük, bıraktığı miras bir aileyle sınırlı kalmayacak kadar değerlidir.

Çünkü bazı çınarlar toprağa düşse bile gölgeleri kaybolmaz.

Gelecek nesiller; belki isimlerini ilk kez duyacakları Hacı Hüseyin’i, Seyyid Şeyh Hasan Zerrâkî’yi, Mehmet’i, Ahmet Ağa’yı, Emin Keya’yı ve nice büyüklerini bu anlatılar sayesinde tanıyacaktır.

Çünkü bir aileyi ayakta tutan yalnızca aynı soyadı değildir.

Aynı dua…

Aynı ahlak…

Aynı vefa…

Ve aynı hatıradır.

Rabbimizden niyazımız odur ki bu köklü silsilede yer alan bütün büyüklerimize rahmetiyle muamele etsin.

Bizlere de onların bıraktığı güzel ahlakı, dürüstlüğü, adaleti, ilmi ve kardeşlik ruhunu gelecek nesillere taşıyabilmeyi nasip etsin.

Çünkü insanlar bir gün göçüp gider.

Fakat güzel isimler, hayırlı evlatlar ve geride bırakılan temiz bir miras asırlar boyunca yaşamaya devam eder.

“Bir insan öldüğünde geriye yalnızca mezar taşı kalmaz. Onun doğruluğu, emeği, duası ve yetiştirdiği evlatları yaşamaya devam eder.”

Bu çalışma, Hacı Hüseyin’den başlayıp Mehemê Hacî’ye, oradan da günümüze uzanan yaklaşık iki asırlık aile hafızasının unutulmaması amacıyla hazırlanmıştır.

Bu çalışma, geçmişi yargılamak amacıyla değil; anlamak, korumak ve gelecek nesillere aktarmak düşüncesiyle hazırlanmıştır. Aile hafızasını yaşatmak, yalnızca geçmişe duyulan vefanın değil, gelecek kuşaklara karşı hissedilen sorumluluğun da bir gereğidir.

⸻

NOT:

Kaynaklar ve Katkı Sunanlar

Bu çalışmada yer alan bilgiler;

• Ahmet Çelebi, Tepe eski Belediye Başkanı,
• Abdulselam Kahraman,
• Halil (Haşim) Çelebi,
• Fahri Çelebi,
• Veysi Çelebi, Hacı Nuri’nin oğlu,
• Kudsi Alyamaç,
• Mele Zeki,
• Ramazan Çelebi,
• Halil Çelebi,
• Abdülkadir Tanrıkulu,
• Vejdi Kahraman,
• Gülistan Çelebi,
• Gülçin Çelebi,
• Hidayet Çetin Çelebi,
• Hacı Belkize Çelebi,
• Hüsna Bulut Çelebi,
• Mehmet Salih Çelebi,
• Hacı Sakine Çelebi

tarafından aktarılan sözlü anlatımlardan ve Bismil İlçe Nüfus Müdürlüğünde bulunan resmî nüfus kayıtlarından yararlanılarak hazırlanmıştır.

Aile tarihinin oluşturulması sürecinde sözlü tarih anlatımları ile resmî kayıtlar karşılaştırılarak değerlendirilmiş, elde edilen bilgiler mümkün olduğunca doğrulanarak bu esere aktarılmıştır.

Bununla birlikte, bazı olaylar ve akrabalık ilişkileri yalnızca sözlü aile anlatımlarına dayandığından, ilerleyen dönemlerde ulaşılabilecek yeni belgeler ve bilgiler doğrultusunda çalışmanın güncellenmesi mümkündür.

Derleyen ve kaleme alan: Musa Çelebi

1. BÖLÜMÜ OKUMAK İÇİN LİNKİ TIKLAYIN

https://www.bismilhaber.com.tr/sozlu-tarihin-izinde-haci-huseyin-ve-mala-mehmi-haci-ailesinin-kokleri-1bolum

Olay, Silvan ilçesindeki Malabadi Köprüsü mevkisinde meydana geldi. Edinilen bilgilere göre, babasıyla birlikte serinlemek için suya giren Hebun Kursek, bir süre sonra suda çırpınmaya başladı.

İhbar üzerine olay yerine sağlık, itfaiye, jandarma ve AFAD ekipleri sevk edildi. Sudan çıkarılan genç, sağlık ekiplerinin tüm müdahalelerine rağmen kurtarılamadı.

Acı haberi alan baba sinir krizi geçirirken, Hebun Kursek'in cenazesi otopsi işlemleri için morga kaldırıldı.

Olayla ilgili inceleme başlatıldı.

Olay, akşam saatlerinde Silvan ilçesine bağlı Cami Mahallesi’nde bulunan bir sitede meydana geldi. Edinilen bilgilere göre, park halindeki minibüs henüz belirlenemeyen bir nedenle aniden alev aldı. Kısa sürede büyüyen yangını fark eden çevredeki vatandaşlar durumu 112 Acil Çağrı Merkezi’ne bildirdi.

İhbar üzerine olay yerine sevk edilen itfaiye ekipleri, yangına kısa sürede müdahale ederek alevleri kontrol altına aldı. Yangın söndürülmesine rağmen minibüs büyük çapta hasar gördü ve kullanılamaz hale geldi.

Yangının çıkış nedeninin belirlenmesi için ekipler tarafından inceleme başlatıldı.

O ANLAR KAMERADA

Edinilen bilgilere göre, Başdeğirmen Mahallesi'nde serinlemek amacıyla sulama kanalına giren Mecnun Demir'den bir süre haber alınamaması üzerine durum 112 Acil Çağrı Merkezine bildirildi.

İhbar üzerine bölgeye jandarma, sağlık, AFAD ile Diyarbakır ve Batman'dan itfaiye dalgıç ekipleri sevk edildi. Ekiplerin yoğun çalışmaları sonucunda Demir'in cansız bedenine, kaybolduğu yerden yaklaşık 10 kilometre uzaklıkta ulaşıldı.

Talihsiz gencin cenazesi, otopsi işlemleri için morga kaldırılırken, olayla ilgili geniş çaplı inceleme başlatıldı.

Kaza, Silvan ilçesi Diyarbakır Caddesi üzerinde meydana geldi. Edinilen bilgilere göre, yolun karşısına geçmeye çalışan Ömer Eminoğlu'na kamyon çarptı.

İhbar üzerine olay yerine sağlık ve polis ekipleri sevk edildi.

Ağır yaralanan Eminoğlu, sağlık ekiplerinin ilk müdahalesinin ardından hastaneye kaldırıldı. Ancak doktorların tüm çabalarına rağmen yaşamını yitirdi.

Kazayla ilgili inceleme başlatıldı.

Amaç petrol rezervini belirlemek

Projede herhangi bir üretim faaliyeti gerçekleştirilmeyecek. Çalışmaların temel amacı, bölgede ham petrol rezervinin bulunup bulunmadığını ve bulunması halinde rezerv miktarını tespit etmek olacak.

Çalışmalar aşamalı olarak yürütülecek

T.C. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı tarafından verilen ruhsat kapsamında yürütülecek faaliyetler; fiziki saha çalışmaları, sismik araştırmalar, kuyu programının hazırlanması, kuyu yerinin belirlenmesi, sondaj ve kuyu tamamlama aşamalarından oluşacak.

Sondaj çalışmalarının tamamlanmasının ardından elde edilecek veriler doğrultusunda sahada ekonomik değere sahip petrol rezervi bulunup bulunmadığı değerlendirilecek. Rezerv tespit edilmesi halinde ise üretim aşamasına yönelik ayrı süreçler ve gerekli izinler devreye alınacak.

Edinilen bilgilere göre, kırsal Çevriksu Mahallesi'nde yaşayan Abdullah Yanık, 3 Temmuz günü saat 11.00 sıralarında evden ayrıldıktan sonra kendisinden bir daha haber alınamayınca arama çalışması başlatıldı.

Jandarma Sualtı Arama Kurtarma (SAK) Timi, AFAD, UMKE, 112 Acil Sağlık, jandarma, itfaiye ve ANDA ekiplerinin katılımıyla sürdürülen çalışmaların üçüncü gününde, Yanık'ın cansız bedenine kaybolduğu noktanın yaklaşık 5 kilometre ilerisinde ulaşıldı.

Abdullah Yanık'ın cenazesi, otopsi işlemleri için morga kaldırıldı. Arama çalışmaları sırasında Batman Çayı kenarında Yanık'a ait olduğu belirtilen bisiklet, balık ağı ile beyaz torba içerisinde balık bulunmuştu.

Olayla ilgili başlatılan inceleme sürüyor.

Edinilen bilgilere göre, kırsal Çevriksu Mahallesi'nde yaşayan Abdullah Yanık, 3 Temmuz günü saat 11.00 sıralarında evden ayrıldıktan sonra kendisinden bir daha haber alınamadı. Bunun üzerine bölgede geniş çaplı arama çalışması başlatıldı.

Çalışmalar, Jandarma Sualtı Arama Kurtarma (SAK) Timi ile AFAD, UMKE, 112 Acil Sağlık, jandarma, itfaiye ve ANDA ekiplerinin katılımıyla üçüncü gününde de aralıksız sürdürülüyor.

Arama faaliyetleri sırasında Batman Çayı kenarında Abdullah Yanık'a ait olduğu belirtilen bisiklet, balık ağı ve beyaz bir torba içerisinde balık bulundu.

Merhume, merhum Hacı Mehmet Kızıltay'ın eşi idi.

Dilşah Kızıltay için taziyeler, Bismil Esentepe Mahallesi Halk Taziye Evi'nde kabul edilecek.

Merhumeye Allah'tan rahmet, Kızıltay ailesi başta olmak üzere tüm yakınlarına sabır ve başsağlığı diliyoruz.

Ruhu için El-Fatiha.

İhbar üzerine bölgeye jandarma, AFAD, ANDA ve Diyarbakır ile Batman'dan itfaiye ekibi yönlendirildi.

Çay kenarında Yanık'a ait bisiklet ve oltası bulundu.

Dün akşam saatlerinde aramalarına ara veren ekip, sabahın ilk ışıkları ile birlikte arama çalışmalarına yeniden başladı.

Edinilen bilgilere göre, dün Silvan ilçesine bağlı Çevriksu Mahallesi'nde bulunan Malabadi Çayı'na balık tutmaya giden Abdullah Yanık'tan uzun süre haber alamayan ailesi, durumu 112 Acil Çağrı Merkezi'ne bildirdi.

İhbar üzerine bölgeye jandarma, AFAD, ANDA Arama Kurtarma ekipleri ile Diyarbakır ve Batman'dan itfaiye ekipleri sevk edildi.

Ekiplerin bölgede yaptığı çalışmalarda Abdullah Yanık'a ait bisiklet ve balık oltası çay kenarında bulundu.

Kayıp gence ulaşmak için çay ve çevresinde başlatılan arama kurtarma çalışmalarının aralıksız sürdüğü bildirildi.