Diyarbakır’ın Bismil ilçesinde bundan 86 yıl önce yaşanan tarihi sevinç, dönemin gazete arşivleriyle yeniden gün yüzüne çıktı.
Cumhuriyet’in demiryolu yatırımları kapsamında yapımı sürdürülen Diyarbakır-Bitlis hattında önemli bir aşamaya gelinerek demiryolu Bismil’e ulaştı. Bismil Tren Garı’nın tamamlanmasının ardından ilçeye gelen ilk tren, binlerce kişinin katıldığı törenle karşılandı.
Tarihi gün gazete manşetlerinde
Bismil’in ulaşım tarihinde önemli bir dönüm noktası olan trenin ilçeye gelişi, dönemin ulusal gazeteleri Ulus ve Akşam tarafından 3 Eylül 1940 tarihinde birinci sayfadan duyuruldu.
Gazetelerin kullandığı başlıklar şöyleydi:
- Ulus Gazetesi: “İlk tren evvelki gün törenle Bismil İstasyonuna girdi”
- Akşam Gazetesi: “Diyarbakır-Bitlis hattı. İlk tren Bismil istasyonuna girdi”
Akşam Gazetesi’nde ayrıca Diyarbakır-Bitlis-Van demiryolu hattının güzergâhını ve Bismil’i gösteren bir haritaya da yer verildi.
Bütün Bismil istasyonu doldurdu
Dönemin gazete haberlerinde yer alan bilgilere göre, Diyarbakır-Bitlis hattındaki inşaat çalışmaları devam ederken demiryolu Bismil’e kadar ulaştı ve ilk tren törenle ilçeye giriş yaptı.
Tarihi ana tanıklık etmek isteyen Bismil ve çevresindeki binlerce kişi istasyonu doldurdu.
Törene katılanlar arasında;
- Diyarbakır Valisi
- Kumandan
- Çok sayıda devlet görevlisi
- Mektep öğrencileri
- Bismil ve çevresinden binlerce vatandaş
yer aldı.
Milli renklerle süslenen tren, yavaşça Bismil İstasyonu’na girerek tören alanındaki takın önünde durdu.
Tren İstiklal Marşı ile karşılandı
Trenin Bismil İstasyonu’na girmesiyle törenin en dikkat çekici anlarından biri yaşandı.
Mektep öğrencileri ve halk, İstiklal Marşı’nı hep bir ağızdan söyledi.
Ardından;
- Dönemin Diyarbakır Valisi Feyzi Gükel
- Bismil Kaymakamı ve Belediye Reisi Rıfat Akpınar
- Demiryolu inşaatı adına Galip Güler
birer konuşma yaptı.
Konuşmalarda Cumhuriyet döneminin demiryolu politikası ve ülkenin demir ağlarla örülmesi hedefi üzerinde duruldu.
Bismil’in tarihinde yeni bir sayfa
1940 yılında demiryolunun Bismil’e ulaşması yalnızca yeni bir ulaşım imkânı anlamına gelmiyordu. Aynı zamanda ilçenin ekonomik, sosyal ve ticari hayatında yeni bir dönemin başlangıcını oluşturuyordu.
Diyarbakır ile bölgenin doğusunu birbirine bağlama hedefi taşıyan demiryolu hattı, dönemin önemli ulaşım projelerinden biri olarak hayata geçiriliyordu.
Bismil’in trenle buluşması da bu büyük projenin ilçeye ulaşan önemli halkalarından biri oldu.
86 yıl sonra hâlâ unutulmadı
Bugün Bismil’in geçmişine bakıldığında, 3 Eylül 1940 tarihli Ulus ve Akşam gazetelerinde yer alan haberler, ilçenin modern ulaşım tarihine ışık tutan önemli belgeler arasında bulunuyor.
Bundan tam 86 yıl önce Bismil İstasyonu’na giren ilk trenin etrafında toplanan binlerce insanın heyecanı, dönemin gazetelerinin satırlarında hâlâ canlılığını koruyor.
Bir trenin istasyona girişiyle yaşanan o tarihi gün, Bismil’in Cumhuriyet dönemindeki dönüşümünün ve bölgenin demiryolu ağına bağlanmasının simge anlarından biri olarak hafızalardaki yerini koruyor.
