Diyarbakır’ın önemli ilçelerinden Bismil’de son yıllarda hızla artan nüfus ve kentleşme, beraberinde ciddi altyapı ve ulaşım sorunlarını gündeme taşıdı. Şehirlerarası yol trafiğinin ilçe merkezinden geçmesi, mevcut yol ağı ve köprülerin yükü kaldırmakta yetersiz kalmasına neden oluyor.
1936 yılında ilçe statüsüne kavuşan Bismil; pamuk, mısır ve tahıl üretimiyle bölgenin önemli tarım merkezlerinden biri olmayı sürdürüyor. Diyarbakır’a 48 km, Batman’a 41 km ve Mardin’e 94 km uzaklıkta bulunan ilçe, stratejik konumuna rağmen ulaşım altyapısında ciddi eksiklikler barındırıyor.
Yol Ağı Yetersiz, Alternatif Güzergâh Şart
İlçede özellikle Türkmenacı-Kazancı- Aktepe-Yaprakbaşı ve Aşağıkonak grup yolunun çift gidiş-geliş olarak yeniden planlanması gerektiği ifade ediliyor. Bu hattın Karayolları ağına alınarak şehirlerarası yol standardına kavuşturulması halinde Bismil-Mardin mesafesinin 65 kilometreye kadar düşebileceği belirtiliyor.
Ayrıca Karayolları Üçtepe-Türkmenhacı-Tepe-Kenberli hattının Savur yoluna bağlanması ve Kenberli-Kurudere-Merdan (bir köprü yapılarak) üzerinden İsalı köyü ve Diyarbakır-Batman karayoluna bağlantı sağlanması gibi projelerin de hayata geçirilmesi isteniyor.
Sık sık kazaların yaşandığı, Bismil-Diyarbakır eski yolu üzerinden Kâğıtlı köyünden Silvan-Diyarbakır karayoluna çift yönlü yeni bir yol yapılması da öneriler arasında yer alıyor.
Kentleşme Hızlı, Planlama Yetersiz
Bismil’de kentleşme oranı yüzde 66 seviyelerine ulaşırken, yaklaşık 120 bin nüfusun 80 binden fazlası ilçe merkezinde yaşıyor. Köy nüfusuna kayıtlı birçok vatandaşın da ilçe merkezinde ikinci bir konutunun bulunması, şehir merkezindeki yoğunluğu artırıyor.
1970-2012 yılları arasında yaklaşık 7 kat büyüyen Bismil, bu hızlı gelişime rağmen planlı kentleşme konusunda geri kaldı. Çarpık yapılaşma, dar yollar, yeşil alan eksikliği ve sosyal donatı yetersizliği ilçenin en önemli sorunları arasında gösteriliyor.
OSB ve Yatırım Eksikliği İlçeyi Geride Bırakıyor
Planlamada Gergeri Tepesi ve Arıkgül (Gundiavdi) köyü çevresindeki alanların Organize Sanayi Bölgesi (OSB) için uygun olduğu belirtilmesine rağmen somut bir adım atılmadığı ifade ediliyor.
Hasanpınar köyünde OSB yapılacağı yönünde açıklamalar yapılmasına rağmen herhangi bir ilerleme sağlanamadı.
OSB eksikliği nedeniyle birçok iş insanının Diyarbakır merkeze yöneldiği, bu durumun ise ilçeden iş gücü ve sermaye kaybına yol açtığı belirtiliyor.
Silvan Barajı Hâlâ Tamamlanamadı
Yıllardır tamamlanması beklenen Silvan Barajı projesinin de gecikmesi bölge halkında hayal kırıklığı yaratıyor. 2014, 2019 ve son olarak 2024 hedefleri verilmesine rağmen 2026 yılı itibarıyla projenin hâlâ bitirilememesi dikkat çekiyor.
İLÇE MERKEZDE ESKİ BİSMİL DEVLET HASTANESİ YENİDEN SAĞLIK HİZMETİNE KAZANDIRILMASI PROJESİNE NE OLDU?
Bismil eski devlet hastanesi binasının atıl durumdan kurtarılarak yeniden sağlık hizmetine kazandırılmasına yönelik çalışmalar doğrudan Kaymakamlık ve Diyarbakır Valiliği tarafından yürütüldüğü ifade edilmesine 1 yıl geçti, iddialara göre; itfaiye raporu ve bina Karot alınma sonuçları nedeniyle, bir türlü hayata geçirilmedi.
İçme suyunun yer altı kaynaklarından karşılandığı ilçede sistem genel olarak yeterli görülse de, şebekedeki yaz aylarında bahçe sulaması vb. Nedenlerden yüzde 30’luk kayıp-kaçak oranı önemli bir sorun olarak öne çıkıyor.
Uzmanlar, Bismil’in sürdürülebilir bir şekilde büyüyebilmesi için yeni imar planlarının devreye alınması, geniş yollar ve yeşil alanların artırılması, altyapı yatırımlarının hızlandırılması ve çevre dostu projelerin hayata geçirilmesi gerektiğini vurguluyor.
Kooperatif-Köseli hattında yaklaşık 9 bin dönümlük alanda planlı bir şehirleşme modeli oluşturulması, ayrıca Tekel, Şentepe ve Esentepe mahallelerinde 18. madde uygulamalarının hayata geçirilmesi öneriliyor.
Artan nüfus ve şehirleşme baskısı altında olan Bismil’de, ulaşım ve altyapı yatırımlarının gecikmeden hayata geçirilmemesi durumunda sorunların daha da büyüyeceği belirtiliyor.
