Analiz Eden : Musa ÇELEBİ

—-

2025 yılında ÇKS’ye kayıtlı 1 milyon 203 bin dekar ekili alan bulunurken, 2026 yılında ÇKS’ye kayıtlı 1 milyon 170 bin 979 dekara geriledi.

Buna göre ilçede ekili alan yaklaşık 32 bin dekar ÇKS azaldı.

Bismil’in toplam yüzölçümünün 1 milyon 679 bin dekar olduğu dikkate alındığında, kalan yaklaşık 508 bin dekar alanı ise yerleşim yerleri, mera alanları, Dicle Nehri yatağı, dağlık bölgeler, yollar ve diğer kullanım alanları oluşturuyor.

Buğday ve pamukta düşüş

2026 verilerine göre ilçenin en fazla ekilen ürünü yine buğday oldu. Ancak buğday ekim alanı geçen yıla göre önemli ölçüde geriledi.

  • Buğday
    • 2025: 544.175 dekar
    • 2026: 447.441 dekar
    • 96.734 dekar azalış

Pamukta da benzer bir tablo yaşandı.

  • Pamuk
    • 2025: 401.981 dekar
    • 2026: 270.357 dekar
    • 131.624 dekar azalış

Pamukta %48 ekiliş alanı azaldı.

Arpa, mercimek ve mısır yükselişte

2026 yılında özellikle dane mısır, arpa ve mercimekte ciddi artış yaşandı.

  • Arpa
    • 2025: 40.730 dekar
    • 2026: 152.762 dekar
    • 112.032 dekar artış
  • Mercimek
    • 2025: 104.684 dekar
    • 2026: 135.087 dekar
    • 30.403 dekar artış
  • Dane Mısır
    • 2025: 77.302 dekar
    • 2026: 132.174 dekar
    • 54.872 dekar artış

Silajlık mısır ise yaklaşık aynı seviyesini korudu.

I M G 8858-1

Fıstık ve soya geriledi

Alternatif ürünlerde ise farklı sonuçlar ortaya çıktı.

  • Antep Fıstığı
    • 2025: 8.142 dekar
    • 2026: 8.679 dekar
    • 537 dekar artış
  • Soya
    • 2025: 5.340 dekar
    • 2026: 4.334 dekar
    • 1.006 dekar azalış
  • Badem
    • 2025: 547 dekar
    • 2026: 517 dekar
    • 30 dekar azalış

Ürün deseni değişiyor

2025 yılında aspir ve biber ekimi dikkat çekerken, 2026 ÇKS kayıtlarında bu ürünlerin yerini daha çok dane mısır, arpa ve kırmızı mercimek aldı.

Uzmanlar, bu değişimin;

  • iklim şartları,
  • üretim maliyetleri,
  • ürün fiyatları,
  • sulama imkânları,
  • çiftçinin piyasa beklentileri

gibi birçok faktörden kaynaklandığını değerlendiriyor.

Silvan Barajı umut olmaya devam ediyor

Bismil, Yukarı Dicle Havzası’nda yer alan birinci sınıf tarım arazileriyle Türkiye’nin en verimli ovalarından biri olarak gösteriliyor.

Uzun yıllardır yapımı devam eden Silvan Barajı Sulama Projesi tamamlandığında ilçedeki milyonlarca dekar tarım arazisinin modern sulama sistemine kavuşması bekleniyor.

Böylece ikinci ürün üretiminin yaygınlaşması, verimin yükselmesi ve ürün deseninin daha da çeşitlenmesi hedefleniyor.

Tarım uzmanlarına göre Silvan Barajı’nın tamamlanmasıyla birlikte Bismil, yalnızca Diyarbakır’ın değil, Türkiye’nin en güçlü sulu tarım merkezlerinden biri olma yolunda önemli bir avantaj elde edecek.

Muhabir: Vedat Çelebi