DİYARBAKIR – Diyarbakır ve ilçelerinin 1965’ten 2025’e uzanan nüfus değişimini gösteren video, il genelindeki büyümeyi ve nüfusun merkez ilçelerde toplanmasını gözler önüne serdi.

TÜİK’in resmî nüfus verilerine göre 1965’te 475 bin 916 olan Diyarbakır nüfusu, 2025 sonunda 1 milyon 852 bin 356’ya ulaştı.

60 yılda yüzde 289 arttı

Diyarbakır’ın nüfusu 60 yılda 1 milyon 376 bin 440 kişi arttı. Bu, yüzde 289,2’lik yükselişe ve nüfusun 3,89 katına çıkmasına karşılık geliyor. Dönemin bileşik yıllık ortalama artış oranı ise yaklaşık yüzde 2,29 olarak hesaplandı.

Ancak büyüme hızı dönemler itibarıyla yavaşladı. Nüfus 1965-1990 arasında yüzde 130 artarken, 2000-2025 dönemindeki artış yüzde 35,9’da kaldı.

Son bir yılda 18 bin 672 kişilik artış

Diyarbakır nüfusu, 2024’teki 1 milyon 833 bin 684 kişiden 2025’te 1 milyon 852 bin 356 kişiye yükseldi. Bir yıllık artış 18 bin 672 kişi, oran ise yüzde 1,02 oldu.

Buna karşın 17 ilçenin yalnızca 6’sında artış, 11’inde düşüş yaşandı. En fazla artış 13 bin 425 kişiyle Kayapınar’da görülürken, en büyük sayısal düşüş bin 291 kişiyle Kulp’ta kaydedildi. Oransal olarak en sert gerileme yüzde 3,88 ile Çüngüş’te yaşandı.

İl nüfusunun yüzde 64’ü dört merkez ilçede

Kayapınar, Bağlar, Yenişehir ve Sur’un toplam nüfusu 1 milyon 187 bin 169 kişiye ulaştı. Böylece Diyarbakır nüfusunun yüzde 64,1’i dört merkez ilçede toplandı.

Bu ilçelerin nüfusu son bir yılda toplam 22 bin 229 kişi artarken, diğer 13 ilçenin toplam nüfusu 3 bin 557 kişi azaldı. Kayapınar’daki 13 bin 425 kişilik artış, il genelindeki net artışın yaklaşık yüzde 72’sine karşılık geldi.

Kayapınar ve Bağlar tek başına il nüfusunun yüzde 46,2’sini oluşturdu. En büyük beş ilçenin toplam payı yüzde 72,9’a ulaşırken, en küçük beş ilçenin payı yüzde 4,7’de kaldı.

Bismil beşinci sıradaki yerini korudu

Bismil’in nüfusu 2024’te 120 bin 93 iken, 2025’te 278 kişi azalarak 119 bin 815’e geriledi. İlçe, buna rağmen Diyarbakır’ın en kalabalık beşinci ilçesi olmayı sürdürdü.

1965’te 38 bin 58 nüfusa sahip olan Bismil, 60 yılda 81 bin 757 kişi büyüdü. İlçenin nüfusu bu dönemde yüzde 214,8 artarak 3,15 katına çıktı.

Diyarbakır’ın 2025 ilçe nüfusları

İlçe

2025 nüfusu

Bir yıllık değişim

Oran

Kayapınar

454.311

+13.425

+%3,05

Bağlar

402.275

+4.614

+%1,16

Yenişehir

232.622

+4.052

+%1,77

Ergani

141.098

+1.875

+%1,35

Bismil

119.815

-278

-%0,23

Sur

97.961

+138

+%0,14

Silvan

86.752

-153

-%0,18

Çınar

79.114

+326

+%0,41

Çermik

49.299

-308

-%0,62

Dicle

35.948

-810

-%2,20

Kulp

33.973

-1.291

-%3,66

Hani

32.285

-319

-%0,98

Lice

24.060

-899

-%3,60

Eğil

21.674

-672

-%3,01

Hazro

16.024

-387

-%2,36

Kocaköy

15.088

-235

-%1,53

Çüngüş

10.057

-406

-%3,88

Erkek nüfusu 19 bin kişi fazla

Diyarbakır’ın 2025 nüfusunun 935 bin 763’ünü erkekler, 916 bin 593’ünü kadınlar oluşturdu. Erkek nüfusun oranı yüzde 50,52, kadın nüfusun oranı ise yüzde 49,48 olarak gerçekleşti.

TÜİK’in açıkladığı yönteme göre 1965 verisi geleneksel genel nüfus sayımına, 2025 verisi ise Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi’ne dayanıyor. Ayrıca ilçe sınırları ve idari yapı zaman içerisinde değiştiği için uzun dönemli ilçe karşılaştırmalarının dikkatli değerlendirilmesi gerekiyor. Nüfus değişimleri tek başına göçü göstermiyor; doğumlar, ölümler, adres kayıtları ve idari değişiklikler de rakamları etkileyebiliyor.

Muhabir: Vedat Çelebi