Şiddetli yağışlar ve ani sel baskınları, doğanın en hızlı gelişen ve yıkıcı afetleri arasında yer alır. Birkaç dakika içinde yükselen sular, hem can hem de mal güvenliğini ciddi şekilde tehdit edebilir. Bu nedenle sel uyarıları yapıldığında, sel sırasında ve sonrasında bilinçli ve hazırlıklı hareket etmek hayat kurtarır.
İşte sel riskine karşı hayatınızı ve sevdiklerinizi koruyacak kapsamlı rehber:
1. Sel Uyarısı Yapıldığında: Hızlı Hareket Edin
Meteoroloji veya AFAD gibi yetkili kurumlardan gelen sel ve ani su baskını uyarılarını duyduğunuz an beklemeden önlem alın:
-
İletişim Kanallarını Açık Tutun: TV, radyo ve resmi sosyal medya hesaplarından güncel bilgileri takip edin.
-
Tesisatları Kapatın: Evden ayrılmanız gerektiğinde ya da risk yükseldiğinde elektrik ana şalterini, doğalgaz vanasını ve ana su vanasını mutlaka kapatın. Elektrikli cihazların fişlerini çekin.
-
Çevreyi Bilgilendirin: Komşularınızı, özellikle yaşlı, engelli ve yalnız yaşayan kişileri uyararak destek olun. Evcil hayvanlarınızı güvenli alana aldığınızdan emin olun.
-
Su ve Gıda Depolayın: Şebeke suyunun kirlenme ihtimaline karşı kapalı kaplarda yedek içme suyu bulundurun.
-
Afet Çantanızı Hazırlayın: Yanınıza acil durum çantanızı, ilaçlarınızı ve önemli belgelerinizi alarak gerekirse yüksek yerlere tahliye olmak üzere hazır bulunun.
2. Sel Sırasında: Güvende Kalın
Sel sularının gücünü ve getirdiği gizli tehlikeleri asla hafife almayın.
-
Yüksek Bölgelere Çıkın: Su seviyesi yükselmeye başladığında vakit kaybetmeden yüksek noktalara hareket edin. Bunun için resmi bir tahliye talimatı beklemeyin.
-
Sel Sularına Asla Girmeyin:
-
Yürümeyin: Hızla akan 15-20 santimetrelik su birikintisi yetişkin bir insanı devirip sürükleyebilir.
-
Araç Kullanmayın: Sel felaketlerindeki can kayıplarının büyük çoğunluğu araç içindeyken yaşanır. Sularla kaplı yollara, alt geçitlere girmeyin. Aracınız suda stop ederse hemen aracı terk edip yüksek bir yere tırmanın.
-
-
Tehlikeli Alanlardan Uzak Durun: Dere yatakları, vadiler, kanyonlar, hendekler ve istinat duvarlarından uzak durun.
-
Elektrik Tehlikesine Dikkat Edin: Kopmuş elektrik telleriyle temas halindeki su birikintilerinden uzak durun. Islak elle veya su içindeyken elektrikli ekipmanlara dokunmayın.
-
Fener Kullanın: Bina içinde gaz sızıntısı ihtimaline karşı mum, çakmak veya kibrit gibi açık alevli gereçler yerine pilli el feneri kullanın.
3. Sel Sonrasında: Tedbiri Elden Bırakmayın
Suların çekilmeye başlaması tehlikenin tamamen geçtiği anlamına gelmez.
-
Yetkili Onayı Olmadan Eve Dönmeyin: Yetkili makamlar "güvenli" açıklaması yapmadan afet bölgesine ve evlerinize girmeyin.
-
Hasar Kontrolü Yapın: Binanıza girerken duvarlarda çatlak, tavan sıvalarında dökülme veya zemin çökme riski olup olmadığını kontrol edin. Su geçirmez çizme ve eldiven giyin.
-
Gıdaları ve Suyu Kullanmayın: Sel suyuyla temas etmiş hiçbir yiyeceği (konserve ürünler dahil) tüketmeyin, direkt çöpe atın. Şebeke suyunu yetkililer onaylayana kadar içmeyin ve yemeklerde kullanmayın; ambalajlı şişe sularını tercih edin.
-
Hijyene Özen Gösterin: Sel suları kanalizasyon atıkları ve kimyasallar içerebilir. Uygun koruyucu ekipman (lastik eldiven, çizme) olmadan sel suyuna temas eden hiçbir eşyaya dokunmayın. Temas eden giysilerinizi yüksek sıcaklıkta yıkayın.
-
Tesisat Kontrolü: Gaz, su ve elektrik tesisatlarını uzman bir kişi kontrol etmeden çalıştırmayın.
