1. Doğu Anadolu Fay Hattı (DAF)
Bölgenin sismik karakterini belirleyen en ana fay hattıdır. Doğuda Karlıova'dan başlayıp Hatay üzerinden Akdeniz'e kadar uzanır.
-
Bölgedeki Etkisi: Kahramanmaraş, Adıyaman, Gaziantep ve Malatya sınır hattı boyunca doğrudan veya dolaylı olarak etkilidir. 6 Şubat 2023 depremlerinde kırılan ana fay sistemidir.
2. Güneydoğu Anadolu Bindirme Kuşağı (Bitlis-Zagros Sıkışma Kuşağı)
Bölgenin kuzey sınırını oluşturan son derece kritik bir jeolojik yapıdır. Arap Levhası'nın kuzeye hareketi sırasında Anadolu kıtasının altına girmesi/sıkışması sonucu oluşmuştur.
-
Bölgedeki Etkisi: Adıyaman, Kahramanmaraş, Diyarbakır'ın kuzeyi, Batman, Siirt, Şırnak ve Hakkari hattı boyunca uzanır. Bu kuşak üzerindeki faylar derin ve yüksek enerji biriktirme potansiyeline sahiptir.
3. Ölü Deniz Fay Hattı (DSF)
Kızıldeniz'den başlayarak Suriye üzerinden Türkiye'ye giriş yapan düşey atılımlı bir fay sistemidir.
-
Bölgedeki Etkisi: Hatay ve Gaziantep çevresinde Doğu Anadolu Fayı ile kesişir. Bölgenin güneyindeki sismik gerilimde önemli rol oynar.
4. Bozova ve Samsat Fay Sistemleri (Şanlıurfa ve Çevresi)
Şanlıurfa ve çevresindeki sismik aktivitenin temel sebebini oluşturan yerel fay gruplarıdır.
-
Bölgedeki Etkisi: Şanlıurfa, Doğu Anadolu Fayı'nın ana gövdesi üzerinde yer almasa da Bozova Fayı ve etrafındaki alt fay segmentleri bölgede orta büyüklükte (5,0 - 6,0) depremler üretebilme potansiyeline sahiptir. Karaköprü ve çevresinde hissedilen sarsıntılar bu lokal yapıların varlığıyla ilişkilendirilir.
5. Karacadağ Volkanik Kompleksi ve Çevre Fayları
Diyarbakır ve Şanlıurfa arasında yer alan Karacadağ çevresindeki tektonik çatlaklar ve kılcal fay hatları, ana fay hatlarında yaşanan stres transferlerinden etkilenerek sarsıntılara neden olabilmektedir.
Bölgedeki Risk Faktörleri ve Genel Durum
Uzmanların değerlendirmelerinde ise fayların bulunduğu bölgelerde deprem tehlikesinin yalnızca fayın adına veya konumuna bakılarak belirlenemeyeceği; fayın özellikleri, geçmiş depremler, zemin yapısı ve yapılaşma koşullarının birlikte değerlendirilmesi gerektiği vurgulanıyor.
