Yeni hesap açılışlarında yaş doğrulaması zorunlu hale gelirken, mevcut hesaplar için işlemlerin tamamlanması amacıyla 31 Mart 2027’ye kadar süre tanınacak. Bu nedenle 1 Kasım itibarıyla mevcut hesapların toplu olarak kapatılması beklenmiyor.

15 yaş altındaki çocuklara sosyal medya hizmeti verilemeyecek

“Sosyal Ağ Sağlayıcı Tarafından Çocuklara Özgü Ayrıştırılmış Hizmet Sunulmasına ve Yaş Doğrulamaya İlişkin Yönetmelik” kapsamında sosyal medya platformları, 15 yaşını doldurmamış çocuklara hizmet sunamayacak. 1 Kasım’dan itibaren yaş kontrolü yapılmadan bu yaş grubundaki çocuklar adına yeni sosyal medya hesabı oluşturulmasına izin verilmeyecek.

Yaklaşık 8 milyon çocuk sosyal medya kullanıyor

Türkiye’de yaklaşık 64 milyon aktif sosyal medya kullanıcısı bulunurken, toplam aktif sosyal medya hesabı sayısının 330 milyon civarında olduğu belirtiliyor.

Düzenlemenin kapsadığı yaş grubuna ilişkin TÜİK araştırmalarında, 6-15 yaş aralığında yaklaşık 12 milyon çocuk bulunduğu görülüyor. Bu gruptaki çocukların yüzde 66,1’inin sosyal medya kullandığı hesaplanıyor.

Söz konusu oran, yaklaşık 7 milyon 932 bin çocuğun sosyal medya platformlarında yer aldığını gösteriyor.

Mevcut hesaplar için 31 Mart 2027’ye kadar süre verildi

1 Kasım’da başlayacak uygulamanın ilk aşamasında yeni hesap oluşturulmasına yönelik kısıtlamalar devreye girecek. 15 yaşından küçük kullanıcılar, yaşları doğrulanmadan yeni bir sosyal medya hesabı açamayacak.

Hâlihazırda kullanılan hesaplarla ilgili yaş doğrulama sürecinin tamamlanması için platformlara 31 Mart 2027’ye kadar zaman tanınacak. Planlamaya göre bu tarihe kadar yaş doğrulaması yapılmayan mevcut hesapların, sürenin sona ermesinin ardından kapatılması gündeme gelecek.

Çocukların en çok kullandığı platform Instagram

6-15 yaş grubundaki çocukların sosyal medya tercihleri arasında Instagram ilk sırada bulunuyor. Araştırma verilerine göre bu yaş grubunun yüzde 41,5’ine karşılık gelen yaklaşık 4 milyon 980 bin çocuğun Instagram hesabı var.

TikTok kullanım oranı yüzde 26,2 olarak hesaplanırken, bu platformu kullanan çocukların sayısı yaklaşık 3 milyon 144 bine ulaşıyor. Facebook’ta kullanım oranı yüzde 9,5, kullanıcı sayısı ise yaklaşık 1 milyon 140 bin seviyesinde bulunuyor.

X platformunda ise 588 bin çocuğa karşılık gelen yüzde 4,9’luk bir kullanım oranı söz konusu. Böylece Instagram, TikTok, Facebook ve X’te 6-15 yaş grubuna ait toplam hesap sayısı yaklaşık 9 milyon 852 bin olarak hesaplanıyor.

Yaş doğrulama işlemleri e-Devlet üzerinden yapılacak

Yeni uygulama kapsamında yaş doğrulamasının resmi kanallar aracılığıyla gerçekleştirilmesi gerekiyor. Kullanıcıların işlemlerini turkiye.gov.tr adresi ya da resmi e-Devlet mobil uygulamasındaki “yaş doğrulaması belirteci” üzerinden yapabileceği belirtiliyor.

Düzenlemeye göre 15 yaşından küçük çocukların sosyal medya hesabı açmasına izin verilmeyecek. 15-18 yaş aralığındaki kullanıcılar içinse yaşlarına uygun güvenlik ve gizlilik tedbirleri uygulanacak.

Ayrıca ebeveynlerin çocuklarının hesap ayarlarını, platformlarda geçirdikleri süreyi ve ücretli işlemlerini takip edebilmelerine imkân sağlayan araçların sunulması öngörülüyor.

Sahte yaş doğrulama mesajlarına karşı dikkatli olun

Yeni düzenlemeyi fırsata çevirmeye çalışan dolandırıcılara karşı da vatandaşlara uyarılar yapıldı. Siber Güvenlik Başkanlığı, “Hesabınız kapatılacak” veya “Yaş doğrulamanızı hemen yapın” gibi ifadeler içeren sahte SMS, e-posta ve sosyal medya bağlantılarıyla kişisel ya da finansal bilgilerin ele geçirilmeye çalışılabildiğini bildirdi.

Bu kapsamda, e-Devlet sistemini ve yaş doğrulama hizmetlerini taklit eden çok sayıda sahte internet sitesi ve hesabın erişime engellendiği belirtildi.

Vatandaşların işlem yapmadan önce internet adreslerini kontrol etmeleri, resmi siteleri taklit eden şüpheli bağlantılardan uzak durmaları gerekiyor. SMS, e-posta veya sosyal medya üzerinden gönderilen bağlantılara tıklanmaması; e-Devlet şifresi ve SMS doğrulama kodlarının başkalarıyla paylaşılmaması da önem taşıyor.

Yetkililer, telefonla arayarak yaş doğrulama işlemi bahanesiyle ücret ya da banka ve kredi kartı bilgisi isteyen kişilere karşı da dikkatli olunması gerektiğini vurguluyor.

Yaş doğrulama işlemlerinin e-Devlet üzerinden ücretsiz yapılacağı bildiriliyor.

Muhabir: İrfan Gültekin