9 Kasım tarihi, dünya genelinde siyasi dönüşümlerin, savaşların seyrini değiştiren hamlelerin ve toplumların hafızasına kazınan gelişmelerin yaşandığı dikkat çekici bir gün olarak kayıtlarda yer alıyor. Tarihin farklı dönemlerinde bugün yaşanan olaylar, hem ülkelerin hem de dünya tarihinin önemli dönüm noktalarını oluşturdu.

  • 1912 – Yunan ordusu Selanik’i işgal etti.

  • 1918 – Almanya’da Weimar Cumhuriyeti resmi olarak ilan edildi.

  • 1924 – Refet Bele, Rauf Orbay ve Adnan Adıvar’ın da aralarında yer aldığı bir grup milletvekili Halk Fırkası’ndan ayrıldı.

  • 1921 – Benito Mussolini liderliğinde İtalya’da Ulusal Faşist Parti kuruldu.

  • 1930 – Avusturya genel seçimlerinde sosyalistler zafere ulaştı; Naziler ve komünistler parlamentoya giremedi.

  • 1936 – Boğazlar üzerindeki kontrolü düzenleyen Montrö Boğazlar Sözleşmesi yürürlüğe girdi.

  • 1937 – Japon kuvvetleri Şanghay’a giriş yaptı.

  • 1938 – Tarihe "Kristal Gece" olarak geçen Yahudi karşıtı toplu saldırılar başladı. Berlin’de yaklaşık 7 bin Yahudi işletmesi yağmalandı, yüzlerce sinagog ateşe verildi ve çok sayıda kişi katledildi.

  • 1953 – Kamboçya, Fransa boyunduruğundan kurtularak bağımsızlığını ilan etti.

  • 1977 – Yöneltilen eleştirileri yanıtlayan Başbakan Süleyman Demirel, "70 sente muhtaç olduğumuz devirde hacılarımıza 70 milyon dolar bulduk" açıklamasını yaptı.

  • 1982 – İki gün önce %91,37 oyla kabul edilen 1982 Anayasası yürürlüğe girdi; Kenan Evren Türkiye'nin 7. Cumhurbaşkanı sıfatıyla göreve başladı.

  • 1985 – Cumhurbaşkanı Kenan Evren, Necmettin Erbakan'ı hedef alarak "Yarın aynı zamanda Atatürk'ün ölüm yıl dönümü. Erbakan böyle bir günde Ankara'da durur mu? Onun başkenti Konya, elbette oraya gidecek" dedi.

  • 1985 – Satranç tahtasında Anatoly Karpov’u mağlup eden Garry Kasparov, Dünya Satranç Şampiyonu unvanını kazandı.

  • 1988 – Galatasaray, Şampiyon Kulüpler Kupası’nda İsviçre temsilcisi Neuchâtel Xamax’ı İstanbul’da 5-0 yenerek adını çeyrek finale yazdırdı.

  • 1988 – SHP Milletvekili Fikri Sağlar, 1980-1988 yılları arasında işkence nedeniyle 149 kişinin yaşamını yitirdiğini duyurdu.

  • 1989 – Doğu Almanya’nın seyahat serbestisi kararının ardından binlerce kişi Berlin Duvarı’nı aşarak Batı’ya geçti. 1961’de örülen duvarın yıkılmasıyla Soğuk Savaş dönemi resmen sona erdi. Aynı gün Kenan Evren’in görev süresi tamamlandı ve Turgut Özal Türkiye'nin yeni Cumhurbaşkanı seçildi.

  • 1990 – Mary Robinson, İrlanda tarihinin ilk kadın devlet başkanı oldu.

  • 1993 – Bosna’daki 16. yüzyıl yapımı tarihi Osmanlı Mostar Köprüsü, Hırvat topçu birliği tarafından yıkıldı.

  • 1994 – Fırat’ın sularını Harran Ovası ile buluşturacak Urfa Tüneli’ne düzenlenen törenle ilk su verildi. Aynı tarihte Aziz Nesin, New York merkezli Gazetecileri Koruma Komitesi tarafından "Uluslararası Basın Özgürlüğü Ödülü"ne layık görüldü.

  • 1995 – Avrupa Parlamentosu, Sakharov Düşünce Özgürlüğü Ödülü’nü cezaevinde bulunan DEP Milletvekili Leyla Zana’ya verdi.

  • 2005 – Şemdinli’de meydana gelen patlamanın ardından bölgede olaylar patlak verdi.

  • 2011 – Van’da 5,6 büyüklüğünde yeni bir deprem kaydedildi.

  • 2020 – Azerbaycan ile Ermenistan arasındaki II. Karabağ Savaşı’nı sona erdiren üçlü ateşkes antlaşması imzalandı.

Muhabir: Murat Tanrıkulu