Diyarbakır’ın Bismil ilçesindeki Üçtepe Höyük’te 19. yüzyılda İngiliz diplomat ve seyyah George Taylor tarafından bulunan Asur dönemine ait iki önemli dikilitaş, aradan geçen uzun yıllara rağmen İngiltere’deki British Museum’da sergilenmeye devam ediyor.
Kurkh Stelleri olarak bilinen eserler, Bismil ve Yukarı Dicle havzasının binlerce yıllık tarihine ilişkin önemli bilgiler barındırıyor.
Üçtepe Höyük’te bulundu, İngiltere’ye götürüldü
Bismil’in Üçtepe köyü sınırlarında bulunan höyükte George Taylor tarafından 19. yüzyılda gerçekleştirilen çalışmalar sırasında Asurca yazılı iki dikilitaş ortaya çıkarıldı.
Bulunan steller daha sonra İngiltere’ye götürüldü. Tarihi eserler günümüzde Londra’daki British Museum koleksiyonunda bulunuyor.
Asur krallarının dönemlerini anlatıyor
Kurkh Stelleri, Asur Kralı II. Asurnasirpal ile oğlu III. Salmanaser’in dönemlerine ilişkin kayıtlar içeriyor.
Özellikle III. Salmanaser’e ait stelde Asur ordusunun Yukarı Dicle bölgesindeki seferlerinin yanı sıra Asur ordusu ile bölgedeki krallıklar arasında gerçekleşen Karkar Savaşı hakkında bilgiler yer alıyor.
Söz konusu stel, tarihsel kaynaklarda Araplara ve İsrail Krallığı’na ilişkin erken dönem kayıtları barındırması açısından da önem taşıyor.
Yıllar sonra Üçtepe’de kazılar başladı
Üçtepe Höyük’te bilimsel arkeolojik çalışmalar yıllar sonra yeniden gerçekleştirildi. İstanbul Üniversitesi’nden Prof. Dr. Veli Sevin başkanlığındaki kazı heyeti bölgede kazı ve incelemelerde bulundu.
Yapılan çalışmalar sonucunda 1989 yılında Asur dönemine ait önemli mimari kalıntılar ortaya çıkarıldı.
Birçok döneme ait eser gün yüzüne çıkarıldı
Üçtepe’de gerçekleştirilen kazılarda Asur döneminin yanı sıra Hurri, Roma ve Helenistik dönemlere ait çok sayıda arkeolojik buluntuya ulaşıldı.
Kazılarda altın ve bronz eserler, heykelcikler, çeşitli sikkeler, cam eşyalar ve çok sayıda tarihi buluntu ortaya çıkarıldı. Bulunan eserlerin bir bölümü Diyarbakır Müzesinde koruma altına alınarak sergilenmeye başlandı.
Kurkh Stelleri hâlâ Londra’da
Bismil’de bulunan Kurkh Stelleri ise günümüzde British Museum’da bulunuyor. Bölgenin Asur dönemindeki siyasi ve askeri tarihine ışık tutan dikilitaşlar, Üçtepe Höyük’ün dünya arkeolojisi açısından önemini ortaya koyan en dikkat çekici eserler arasında yer alıyor.
Kitabelerde savaş ve seferler anlatılıyor
Stellerde Asur krallarının gerçekleştirdiği askeri seferler, ele geçirilen bölgeler ve yaşanan savaşlara ilişkin ayrıntılı anlatımlar bulunuyor.
III. Salmanaser dönemine ait yazıtlar, yalnızca Bismil ve Yukarı Dicle havzasının değil, dönemin Mezopotamya ve Yakın Doğu tarihinin anlaşılması açısından da önemli yazılı kaynaklar arasında gösteriliyor.
