Özel Haber
Derleyen: Musa ÇELEBİ
Uzmanlara göre Bismil, Silvan Platosu ile Mardin Eşiği Platosu arasında yer alan geniş bir depresyon üzerinde bulunuyor.
Dicle nehri kenarında tarlalarda 7 metre derinlikte 1 sınıf arazı çıktı
Dicle Nehri’nin binlerce yıl boyunca taşıdığı alüvyonlarla oluşan verimli ova, hem tarımsal üretimin hem de yerleşimlerin gelişmesinde temel rol üstleniyor.
Dicle Nehri binlerce yıldır yaşamın merkezi oldu
Araştırmada, Bismil ve çevresindeki insan yaşamının Paleolitik (eski Taş 10.000 yıl önce) Çağ’da mağaralarda başladığı, Neolitik (10.000 yıl) Dönem’le birlikte ise Dicle Vadisi boyunca yerleşik yaşama geçildiği belirtiliyor.
Kortik Tepe, Ziyaret Tepe, Kenan Tepe, Hakemi Use ve Müslüman Tepe, Heremiusi, Grıcano,Üçtepe gibi höyüklerde yürütülen arkeolojik çalışmalar, bölgenin tarih öncesi dönemlerden itibaren önemli bir yaşam merkezi olduğunu ortaya koyuyor.
Bilim insanlarına göre iklim değişiklikleri ve Dicle Nehri’nin zaman zaman taşması nedeniyle insanlar tarih boyunca yerleşim alanlarını daha yüksek sekilere taşıdı. Bugün bölgede bulunan onlarca höyük de bu göçlerin izlerini taşıyor.
Yanlış yerleşim ağır bedeller ödetti
Kasım 2006’da Bismil’i Vuran Sel Felaketi
DİYARBAKIR / BİSMİL – 31 Ekim–1 Kasım 2006 tarihlerinde Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde etkili olan şiddetli yağışlar, Bismil ve Çınar ilçelerinde büyük bir sel felaketine yol açtı. Bismil’e bağlı Meydanlık Köyü yakınlarında bir minibüsün sel sularına kapılması ve taşkınlar nedeniyle ilk açıklamalara göre 17 kişi yaşamını yitirirken, daha sonra bölge genelindeki can kaybı 21’e yükseldi.
Bismil sel felaketinde buna yana 20 yıl geçti.
Yazın 46 dereceyi aşan sıcaklıklar görülüyor
Bismil’in iklimi, “Karasal Akdeniz Termik Rejimi” olarak tanımlanıyor.
İlçede;
- Temmuz ayı ortalama sıcaklığı 30,4 dereceye ulaşıyor.
- Ölçülen en yüksek sıcaklık 46,4 derece olarak kaydedildi.
- Ocak ayı ortalaması 2,5 derece seviyesinde bulunuyor.
- En düşük sıcaklık ise -18,9 derece olarak ölçüldü.
Yıllık sıcaklık farkının yaklaşık 64,5 derece olması, karasal iklimin etkisini açıkça ortaya koyuyor.
Kuraklık en büyük sorunlardan biri, suyumuza sahip çıkmalıyız.
Uzmanlar, yer altı sularının bilinçsiz kullanımının uzun vadede sübsidans (zemin çökmesi) riskini artırabileceği uyarısında bulunuyor.
Bismil’de geleneksel yaşam kültürü de iklim koşullarına göre şekillendi.
Fakat 2026 yılında ilkdefa 80 cm kar yağışı çoğu fabrika çatıları çöktü.
Bismil’in geleceği doğru planlamaya bağlı
Araştırmada, Bismil’in sahip olduğu verimli tarım arazileri, Dicle Nehri ve zengin doğal kaynaklarıyla büyük bir potansiyel taşıdığı belirtilirken, bu potansiyelin korunmasının sürdürülebilir planlama ile mümkün olacağı ifade ediliyor.
Uzmanlar, GAP kapsamında yürütülen Batman ve Silvan Barajı projelerinin tamamlanmasıyla birlikte sulama imkanlarının genişleyeceğini, bunun da tarımsal üretim ve bölge ekonomisine önemli katkılar sağlayacağını değerlendiriyor.
Bismil’in milyonlarca yıllık jeolojik geçmişi ile binlerce yıllık insanlık tarihini buluşturan bu eşsiz coğrafyanın, doğru planlama ve doğal kaynakların korunmasıyla gelecekte de bölgenin en önemli üretim merkezlerinden biri olmayı sürdüreceği belirtiliyor.
