Hem dünyada hem de Türkiye'de ölümcül hastalıklar listesinde ilk sıralarda yer alan kanserle mücadelede, en güçlü silahın erken teşhis ve düzenli tarama testleri olduğu bir kez daha vurgulandı.
Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) verileri de bu uyarıları destekler nitelikte. Erken evrede yakalanan kanser vakalarında tedavi başarısı katlanarak artarken; hem hastaların yaşam kalitesi korunuyor hem de sağlık sistemleri üzerindeki ağır ekonomik yük hafifliyor.
Türkiye'de Ücretsiz Sunulan 3 Kritik Tarama Programı
Sağlık Bakanlığı bünyesinde; Aile Sağlığı Merkezleri, Sağlıklı Hayat Merkezleri ve KETEM’ler (Kanser Erken Teşhis, Tarama ve Eğitim Merkezi) aracılığıyla vatandaşlara tamamen ücretsiz olarak sunulan hayat kurtarıcı tarama takvimi şu şekildedir:
| Kanser Türü | Hedef Kitle | Tarama Yöntemi ve Sıklığı |
| Meme Kanseri | 40-69 yaş arası kadınlar | 2 yılda bir Mamografi |
| Rahim Ağzı Kanseri | 30-65 yaş arası kadınlar | 5 yılda bir HPV-DNA Testi |
| Kalın Bağırsak (Kolorektal) | 50-70 yaş arası kadın ve erkekler | 2 yılda bir Gaitada Gizli Kan Testi (Gerekirse Kolonoskopi) |
Kimler Daha Fazla Risk Altında?
Uzmanlar, kanser gelişiminde genetik faktörler kadar yaşam tarzının da belirleyici olduğunun altını çiziyor. Özellikle şu gruplarda yer alan bireylerin tarama programlarını hiçbir şekilde aksatmaması gerekiyor:
-
Ailesinde veya birinci derece akrabalarında kanser öyküsü bulunanlar,
-
Sigara ve aşırı alkol tüketimi olanlar,
-
Obezite ile mücadele edenler ve hareketsiz (sedanter) bir yaşam sürenler,
-
Kirliliğin yoğun olduğu mesleki alanlarda çalışanlar veya kimyasal maruziyeti olanlar.
Hedef: Yılda 15 Milyon Tarama
Türkiye, yaygınlaştırdığı mobil tarama araçları ve merkezleriyle altyapısını güçlendirmeye devam ediyor. Resmi verilere göre, geride bıraktığımız dönemde ülke genelinde 9 milyondan fazla kanser taraması başarıyla gerçekleştirildi. Önümüzdeki süreçte ise bu rakamın 15 milyona çıkarılması hedefleniyor.
Ancak tıp otoriteleri önemli bir gerçeğe dikkat çekiyor: Yatırımlar ve merkez sayıları ne kadar artarsa artsın, başarıya ulaşmanın tek yolu toplumdaki korku ve önyargıları kırarak vatandaşların bu ücretsiz testlere katılım oranını artırmaktan geçiyor. Kanser her zaman önlenemese de zamanında atılacak basit bir adım, sevdiklerinizle geçireceğiniz uzun yılların kapısını aralayabilir.
