Hazreti Muhammed’in (s.a.v.) dünyaya teşrifinin idrak edildiği Mevlid Kandili, Müslümanlar için dua, Kur’an-ı Kerim, salavat, namaz, tövbe ve sadaka gibi ibadetlerle değerlendirilen mübarek gecelerden biridir. Peki Mevlid Kandili’nde hangi ibadetler yapılabilir?
Mevlid Kandili’ne özel olarak yapılması emredilmiş, zorunlu veya bağlayıcı belirli bir ibadet şekli bulunmamaktadır. Müslümanlar bu geceyi genel olarak nafile ibadetler, Kur’an-ı Kerim tilaveti, salavat, tövbe ve istiğfar, dua, sadaka ve hayır işleriyle değerlendirebilir.
Mevlid Kandili aynı zamanda Hz. Muhammed’in (s.a.v.) hayatını, örnek ahlakını, merhametini, adaletini ve insanlığa tebliğ ettiği mesajları yeniden hatırlamak için önemli bir vesiledir.
Kur’an-ı Kerim’de şöyle buyrulmaktadır:
“(Ey Muhammed!) De ki: Allah’ı seviyorsanız bana uyunuz ki, Allah da sizi sevsin ve günahlarınızı bağışlasın. Allah son derece bağışlayıcı ve esirgeyicidir.” (Âl-i İmrân, 31)
1. Kur’an-ı Kerim okunabilir
Mevlid Kandili, Kur’an-ı Kerim okuyarak ve anlamı üzerinde düşünerek değerlendirilebilir.
İbni Mesud’dan (r.a.) rivayet edildiğine göre Resûlullah (s.a.v.) şöyle buyurmuştur:
“Kim Kur’ân-ı Kerîm’den bir harf okursa, onun için bir iyilik sevabı vardır. Her bir iyiliğin karşılığı da on sevaptır. Ben, elif lâm mîm bir harftir demiyorum; bilâkis elif bir harftir, lâm bir harftir, mîm de bir harftir.” (Tirmizî, Fezâilü’l-Kur’ân, 16)
İbni Abbâs’tan (r.a.) rivayet edildiğine göre Resûlullah (s.a.v.) şöyle buyurmuştur:
“Kalbinde Kur’an’dan bir miktar bulunmayan kimse harap ev gibidir.” (Tirmizî, Fazâilü’l-Kur’ân, 18)
2. Peygamber Efendimize salavat getirilebilir
Mevlid Kandili’nde yapılabilecek ibadetlerden biri de Hz. Muhammed’e (s.a.v.) salât ve selam getirmektir.
Kur’an-ı Kerim’de şöyle buyruluyor:
“Şüphesiz ki Allâh ve melekleri, Peygamber’e çokça salât ederler. Ey müminler! Siz de O’na salevât getirin ve tam bir teslimiyetle selâm verin!” (el-Ahzâb, 56)
Übey bin Kâb (r.a.), Peygamber Efendimize ne kadar salavat getirmesi gerektiğini sorduğunda Resûlullah (s.a.v.):
“Dilediğin kadar yap. Ama daha fazla yaparsan senin için hayırlı olur.” buyurmuştur.
Übey bin Kâb’ın duasına ayırdığı zamanın tamamını salavata ayırmasını sorması üzerine ise:
“O takdirde Allâh bütün sıkıntılarını giderir ve günahlarını bağışlar.” buyurmuştur. (Tirmizî, Kıyâmet, 23)
3. Nafile ve kaza namazları kılınabilir
Mevlid Kandili namazla da değerlendirilebilir. Namaz borcu bulunan kişiler kaza namazlarını kılabilir, bunun yanında nafile namazlarla Allah’a yönelinebilir.
Peygamber Efendimiz (s.a.v.):
“Namaz, gözümün nûrudur.” buyurmuştur. (Nesâî, Ahmed bin Hanbel)
Ancak Mevlid Kandili’ne mahsus, belirli rekât sayısına sahip özel bir “Mevlid Kandili namazı” bulunduğu şeklinde değerlendirme yapılmamalıdır.
4. Tövbe ve istiğfar edilebilir
Müslümanın her zaman günahlarından dolayı Allah’a tövbe etmesi ve bağışlanma dilemesi gerekir. Mübarek geceler de kişinin kendisini muhasebeye çekmesi ve samimi şekilde tövbe etmesi için önemli bir fırsattır.
Hz. Peygamber (s.a.v.):
“Ben, günde yüz kere istiğfâr ederim...” buyurmuştur. (Müslim, Zikir, 42)
Bu nedenle Mevlid Kandili’nde geçmiş hatalardan pişmanlık duyularak tövbe edilebilir ve Allah’tan af dilenebilir.
5. Bol bol dua edilebilir
Mevlid Kandili’nde kişinin kendisi, ailesi, yakınları ve bütün Müslümanlar için dua etmesi güzel amellerdendir.
Kur’an-ı Kerim’de:
“(Ey Resûlüm!) De ki: Sizin duâ ve niyâzlarınız olmazsa, Rabbim size ne diye değer versin?..” (el-Furkân, 77)
buyrulmaktadır.
Dua ederken Allah’a hamd etmek ve Peygamber Efendimize salavat getirmek de güzel görülmüştür.
Resûl-i Ekrem (s.a.v.), Allah’a hamd ve Resûlü’ne salavat getirerek duasına başlayan bir sahabiyi gördüğünde:
“Ey namaz kılan zât! Duâ et, (duâna hamdele ve salvele ile başladığın müddetçe) duân kabûl olunur.” buyurmuştur. (Tirmizî, Deavât, 64/3476)
6. Sadaka verilebilir, ihtiyaç sahipleri sevindirilebilir
Mevlid Kandili’nin manevi atmosferini paylaşmanın güzel yollarından biri de ihtiyaç sahiplerine yardım etmektir.
Kur’an-ı Kerim’de:
“Allah yolunda infâk edin! Kendi ellerinizle kendinizi tehlikeye atmayın. Bir de ihsanda bulunun. Zira Allah, muhsinleri (iyilikte bulunan, işini güzel yapan ve ihsan şuuru ile yaşayanları) sever.” (el-Bakara, 195)
buyrulmaktadır.
Peygamber Efendimiz (s.a.v.) de:
“Yarım hurmayla da olsa cehennem ateşinden korunun, onu da bulamazsanız güzel ve hoş bir söz ile korunun.” buyurmuştur. (Buhârî, Edeb, 34)
Bu nedenle kandil vesilesiyle fakir ve ihtiyaç sahiplerine yemek ikram etmek, sadaka vermek ve insanları sevindirmek güzel ameller arasında değerlendirilebilir.
7. Peygamber Efendimizin hayatı ve ahlakı öğrenilebilir
Mevlid Kandili’nin yalnızca belirli ibadetleri yerine getirmekten ibaret görülmemesi gerekir. Bu gece, Peygamber Efendimizin hayatını okumak, sünnetini öğrenmek ve onun güzel ahlakını hayatımıza nasıl taşıyabileceğimizi düşünmek için de önemli bir fırsattır.
Onun merhameti, doğruluğu, adaleti, sabrı, tevazusu ve insanlara yaklaşımı aile içinde çocuklarla birlikte okunabilir ve konuşulabilir.
8. Mevlid okunabilir ve hayır yapılabilir
Bazı İslam âlimleri, haram unsurlar karıştırılmaması şartıyla Mevlid gecelerinde insanların bir araya gelerek salavat getirmesini, mevlid okunmasını, fakirlerin doyurulmasını, sadaka ve hediyeler verilmesini güzel görmüştür.
Bu tür faaliyetlerde asıl amaç gösteriş değil, Allah’ın rızasını kazanmak ve Peygamber Efendimizi hayırla anmak olmalıdır.
Mevlid Kandili’nin özü: Peygamberimizi örnek almak
Mevlid Kandili’nde Kur’an okumak, namaz kılmak, dua etmek, salavat getirmek, tövbe etmek ve sadaka vermek kadar önemli olan bir başka husus da Hz. Muhammed’in (s.a.v.) hayatını ve ahlakını anlamaya çalışmaktır.
Peygamberimizin doğumunu anmanın amacı yalnızca mevlid okumak, ilahiler söylemek veya ikramlarda bulunmak değil; onun insanlığa bıraktığı merhamet, adalet, doğruluk, kardeşlik ve güzel ahlak anlayışını hayatımıza taşımak olmalıdır.
Mevlid Kandili, insanın Rabbine yönelmesi, geçmişini muhasebe etmesi, kırdığı gönülleri onarması, ihtiyaç sahiplerini hatırlaması ve Peygamber Efendimizin örnek hayatını yeniden düşünmesi için önemli bir manevi fırsattır.
