Diyarbakır Büyükşehir Belediyesinde uygulanan eşbaşkanlık sistemi, Sayıştay’ın 2025 yılı denetim raporuyla yeniden gündeme geldi. Raporda, belediyelerde eşbaşkanlık uygulamasına ilişkin yasal düzenleme bulunmadığına dikkat çekilirken, Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi uygulamaya ilişkin gerekçelerini açıkladı.
Sayıştay: “Eşbaşkanlığın yasal dayanağı bulunmuyor”
Mezopotamya Ajansının (MA) haberine göre, Sayıştay raporunun “Diğer Bulgular” bölümünde, “Yasal Dayanaktan Yoksun Eş Başkanlık Uygulaması Bulunması” başlığı altında belediyenin internet sitesi, sosyal medya hesapları ve duyurularında kullanılan eşbaşkanlık unvanları değerlendirildi.
Raporda, mevcut mevzuatta seçimle kazanılan unvanın belediye başkanlığı olduğu, siyasi partilerde eş genel başkanlığa yasal olarak imkân tanınmasına rağmen belediyelerde benzer bir düzenlemenin bulunmadığı belirtildi.
İdari hiyerarşi ve yetki tartışması
Sayıştay raporunda, Diyarbakır 3. İdare Mahkemesinin bazı ilçe belediyelerinin eşbaşkanlık yönetmeliklerine ilişkin iptal kararlarına da atıfta bulunuldu.
Eşbaşkanlık uygulamasının idari hiyerarşi ve yetki dağılımı bakımından sorun oluşturabileceği değerlendirmesine yer verildi.
Raporda ayrıca kadınların yerel yönetimlerde temsilinin güçlendirilmesi gerektiği belirtilirken, bunun mevcut yasal çerçeve içerisinde gerçekleştirilmesi gerektiği görüşü savunuldu.
Diyarbakır Büyükşehir Belediyesinden yanıt
Sayıştay’ın tespitlerine yanıt veren Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi, eşbaşkanlık sisteminin kadınların karar alma mekanizmalarındaki temsilini artırmayı ve toplumun farklı kesimlerinin yönetime katılımını güçlendirmeyi amaçladığını belirtti.
Belediye, uygulamanın yerel seçim sürecinde kamuoyuna açık şekilde anlatıldığını ve seçmenlerin bu yönetim anlayışından haberdar olduğunu ifade etti.
“Resmî işlemler mevzuata uygun yürütülüyor”
Belediyenin yanıtında, eşbaşkanlık unvanının toplumsal cinsiyet eşitliği ve katılımcı demokrasi anlayışının bir parçası olduğu savunuldu.
Bununla birlikte belediye, resmî iş ve işlemlerin 5393 sayılı Belediye Kanunu ve ilgili mevzuat çerçevesinde yürütüldüğünü, belediye başkanlığına ilişkin yasal yetki ve sorumlulukların mevcut düzenlemelere uygun şekilde kullanıldığını bildirdi.
Eşbaşkanlık uygulamasında ne olacak?
Sayıştay’ın raporunda yer alan tespitler ile belediyenin açıklamaları, eşbaşkanlık uygulamasının hukuki statüsüne ilişkin tartışmayı yeniden gündeme taşıdı.
Mevcut mevzuatta belediye eşbaşkanlığına ilişkin ayrı bir yasal statü bulunmazken, Sayıştay’ın denetim bulgusu tek başına belediye yönetiminde görev değişikliği yapıldığı anlamına gelmiyor.
