Çocukluk çağı, bireyin fiziksel ve zihinsel gelişiminin en hızlı olduğu dönemdir. Bu nedenle, bu dönemde alınan besinlerin kalitesi, ilerleyen yaşlarda karşılaşılabilecek birçok sağlık sorununun önüne geçebilir. Sağlıklı beslenme çocuklarda optimal sağlığı, büyümeyi ve entelektüel gelişmeyi geliştirir; demir eksikliği anemisi, yeme davranışı bozuklukları, diş çürükleri gibi sağlık sorunlarını önler ayrıca koroner kalp hastalıkları, obezite, kanser gibi uzun dönemde oluşan ileri yaşta ortaya çıka
Dengeli beslenme, vücudun ihtiyaç duyduğu tüm besin öğelerini yeterli ve dengeli bir şekilde almayı ifade eder. Protein, karbonhidrat, yağ, vitamin ve mineral gibi temel besin öğelerinin doğru oranlarda alınması gerekmektedir. Çocuklarda dengeli beslenme için her besin grubundan mutlaka alınması gerektiği unutulmamalıdır. Süt ve süt ürünleri, et ve yumurta, sebze ve meyve, tahıl ve baklagiller gibi farklı besin gruplarından günlük olarak tüketilmesi gereken miktarlar vardır. Bu miktarlar çocuğun yaşına, cinsiyetine, aktivite düzeyine ve sağlık durumuna göre değişebilir.
Okul çağındaki çocukların beslenmesinde özellikle kahvaltının önemi büyüktür. Kahvaltı, okul çağındaki çocukların başarısını direkt etkiler. Kahvaltı yapmayan veya yetersiz kahvaltı yapan çocuklarda dikkat eksikliği, hafıza zayıflığı, yorgunluk ve sinirlilik gibi sorunlar görülebilir. Kahvaltıda süt veya yoğurt, peynir veya yumurta, tam tahıllı ekmek veya gevrek, taze meyve veya meyve suyu gibi besinlerden oluşan bir menü tercih edilmelidir.
Okul çağındaki çocukların öğle yemeği de önemlidir. Okulda verilen yemeklerin sağlıklı ve dengeli olması gerekir. Eğer okulda yemek verilmiyorsa veya çocuk evde yemek istiyorsa, evde hazırlanan sandviçler veya salatalar gibi pratik ama besleyici yiyecekler verilebilir. Öğle yemeğinde et veya tavuk veya balık gibi hayvansal protein kaynaklarından biri; sebze veya salata gibi lifli gıdalardan biri; pilav veya makarna veya patates gibi karbonhidrat kaynaklarından biri; ayran veya süt veya meyve suyu gibi sıvı gıdalardan biri bulunmalıdır.
Okul çağındaki çocukların akşam yemeği de aile ile birlikte yenmelidir. Akşam yemeği hem aile bireylerinin bir araya gelmesini sağlar hem de çocuğun gün içinde alamadığı bazı besin öğelerini tamamlar. Akşam yemeğinde öğle yemeğinden farklı olarak daha hafif yiyecekler tercih edilmelidir. Çorba, sebze yemeği, yoğurt, meyve gibi yiyecekler akşam yemeği için uygun seçeneklerdir.
Okul çağındaki çocukların ara öğünler de atlamaması gerekir. Ara öğünler hem ana öğünler arasındaki açlığı giderir hem de kan şekerini dengeler. Ara öğünlerde süt veya yoğurt veya peynir gibi süt ürünleri; meyve veya kuru yemiş veya kurutulmuş meyve gibi lifli gıdalar; kek veya bisküvi veya simit gibi tahıl ürünleri tercih edilebilir.
Okul çağındaki çocukların beslenmesinde en büyük tehlike ise hazır yiyeceklerdir. Hazır yiyecekler, evde hazırlanmayan ve dışarıdan alınan gıdalardır. Paketli olarak satılan ve gıdanın içerisinde bozulmaması için kullanılan, dayanıklık veren, katkı maddesi içeren ve gıda boyası kullanılan yiyecekler hazır gıda sınıfına girmektedir. Fast food, cips, kraker, gazlı içecek, şekerleme, çikolata gibi yiyecekler de hazır yiyecekler arasındadır.
Hazır yiyeceklerin sağlığa pek çok zararı vardır. Bunlardan bazıları şunlardır:
Hazır yiyecekler çok kalorili ve yağlıdır. Bu da çocuklarda obeziteye yol açar. Obezite ise kalp hastalıkları, diyabet, yüksek tansiyon gibi ciddi sağlık sorunlarının riskini arttırır.
Hazır yiyecekler yeterli protein, vitamin ve mineral içermez. Bu da çocukların büyüme ve gelişmesini olumsuz etkiler. Çocuklarda boy kısalığı, kemik erimesi, anemi, bağışıklık zayıflığı gibi sorunlar görülebilir.
Hazır yiyecekler çok tuzlu ve şekerlidir. Bu da çocukların böbrekleri, karaciğeri ve pankreasını yorar. Çocuklarda böbrek taşı, karaciğer yağlanması, insülin direnci gibi sorunlar görülebilir.
Hazır yiyecekler içerisinde bulunan katkı maddeleri ve kimyasal maddeler sağlığa son derece zararlıdır. Çocuklarda alerji, astım, egzama, baş ağrısı, hiperaktivite, davranış bozuklukları gibi sorunlar görülebilir.
Hazır yiyecekler çocukların damak tadını bozar. Çocuklar sağlıklı ve doğal yiyeceklere karşı ilgisiz kalır. Çocuklarda yeme bozuklukları, iştahsızlık, seçici yeme gibi sorunlar görülebilir.
Sonuç olarak, okul çağındaki çocukların dengeli beslenmesi hem sağlıkları hem de başarıları için çok önemlidir. Aileler bu konuda çocuklarına örnek olmalı ve onları sağlıklı beslenmeye teşvik etmelidir. Hazır yiyeceklerden mümkün olduğunca uzak durulmalı ve evde hazırlanan taze ve doğal yiyeceklere yönelinmelidir.
