Festivaller bir toplumun geleneği ve göreneğini yansıtan sosyal ve kültürel faaliyetlerdir. Festivallerin amacı; insanları bir araya getirerek eğlendirme, gelenekleri sürdürme, kültürel mirası koruma ve kutlama, yörelerin sahip olduğu sosyo-kültürel, sanatsal, sportif, tarımsal ve teknolojik zenginliklerin ön plana çıkarmaktır.
Diyarbakır Karpuz Festivalinde, geleneksel yöntemlerle üretilen ve coğrafi işaret tescili olan Diyarbakır Karpuzu sergilenir. Diyarbakır’ın sembolü olan ve Sürme, Pembe, Beyaz Kış, Kara Kış ve Ferik isimleriyle bilinen Diyarbakır Karpuzu, iriliğiyle de yöresel kültüre katkı sunar.
Diyarbakır'da geleneksel hâle gelen Karpuz Festivali her yıl büyük bir coşkuyla kutlanır. Festivalde, şehrin coğrafi işaretli ürünü olan ve ağırlığıyla ünlü Diyarbakır karpuzları sergilenerek yarıştırılır. Yarışma sonucunda en büyük ve en ağır karpuzu yetiştiren çiftçiye para ya da altın ödül olarak verilir.
Karpuz Festivali, her yaşa hitap eder. Festivalde; karpuz ses yarışması, karpuza en çok yakışan çocuk yarışması, karpuz yeme yarışması, kültür ve karpuz festivali koşusu, karpuz yuvarlama yarışmalarıyla çocuklar ve yetişkinler hem eğlenir hem de kültürel dokuyu hissederek yaşar.
