Merhaba değerli okurlarım! Bu hafta bağımlılık türlerinden teknoloji bağımlılığını ele aldım. Son zamanlarda ilgimi çeken ve üzerinde durulması gereken önemli bir konudur. Teknoloji bağımlılığının çok küçük yaşlarda başladığı ve ne yazık ki gittikçe de yaygınlaştığı bir dönemdeyiz.
Özellikle sosyal alanlarda, toplu taşımalarda, sokakta yürürken okul çağı çocuklarının bilhassa ortaokul ve lise öğrencilerinin ellerinden telefon düşmediğini görüyorum öyle ki çevrede olan bitenden habersizce telefonda ya oyunlar oynadıklarını ya da sosyal medyada başıboş gezindiklerini gözlemledim.
Teknoloji Bağımlılığı Nedir?
Kişinin sosyal medyada, oyunlarda, online alışveriş sitelerinde ve uygulamalarda bilinçsiz, kontrolsüz ve takıntılı şekilde zaman harcamasına teknoloji bağımlılığı adı verilir.
Teknoloji bağımlılığı; dijital bağımlılık, internet bağımlılığı ya da internet kullanım bozukluğu olarak da adlandırılır.
Teknoloji Bağımlılığının Nedenleri
1.Çevresel faktörler
2.Genetik faktörler
3.Anksiyete ya da depresyon gibi zihinsel sağlık sorunları
4.Kişinin sorunlardan kaçması için teknolojiyi sığınak olarak görme düşüncesi.
5.Arkadaş etkisi.
Çocuklarda Teknoloji Kullanımı ve Bağımlılığı
Çocuklar teknolojiyi yaşlarına uygun aktiviteleri kullanıyorsa örneğin; arkadaşlarıyla konuşmak (belli bir süre çerçevesinde), özel ilgi alanlarını keşfetmek, müzik dinlemek, ödev araştırmak ya da belirli ölçüde oyun oynamak ( günde yarım saat, 40 dk gibi) amacıyla sorun kabul edilmez. Yani çocuk teknolojiyi bu amaçlar ile kullandıktan sonra diğer aktiviteler için çocuğun yeterli zamanı kalıyorsa sorun yoktur; ancak çocuk teknolojiyi bilinçsizce kullanıyorsa video oyunlarında saatlerce zaman harcıyorsa mutlaka çocuğun davranışlarında problemler vardır hatta bu davranışın altında yatan farklı zihinsel problemler de olabilir.
Çocuklarda teknoloji ve sosyal medya ebeveyn kontrolünde belirli bir zaman dilimiyle sınırlandırılarak kullanılmalıdır.
Teknoloji Bağımlılığının Belirtileri
*Yalnızca birkaç dakika diyerek saatler harcamak.
*Uzun süre bilgisayar kullanmaktan dolayı fiziksel sorunlardan şikâyet etmek.
*İnternet üzerinden konuşmayı yüz yüze konuşmaya tercih etmek.
*Gece geç saatlere kadar bilgisayar başında kalmak ve sosyal medyada gezinmek.
Teknoloji Bağımlılığının Çeşitleri
Teknoloji bağımlılığı; oyun bağımlılığı, sosyal medya bağımlılığı, alışveriş bağımlılığı, video-içerik tüketim bağımlılığı, açık arttırma ve şans oyunları bağımlılığı olarak altı şekildedir.
Teknoloji Bağımlılığının Zararları
Teknoloji bağımlılığı insanları duygusal ve fiziksel olarak zarar verir.
Teknoloji Bağımlılığının Duygusal Zararları: Depresyon, suçluluk duygusu, anksiyete, öncelikleri belirleyememek veya planları sürekli ertelemek, dış dünya ve sosyal çevreden izolasyon, zaman kavramını yitirmek, aşırı savunmacılık, ani ruh değişiklikleri, korku, rutin işleri yerine getirirken sıkılma.
Teknoloji Bağımlılığının Fiziksel Zararları: Sırt ağrıları, karpal tünel sendromu (baş, işaret ve orta parmakta uyuşma), baş ağrıları, uykusuzluk, sağlıksız beslenme, kişisel bakım ve hijyeni aksatma, boyun ağrıları, göz kuruluğu ve diğer görüş problemleri.
Teknoloji Bağımlılığının Tedavi Yöntemleri
Tıbbî açıdan teknoloji bağımlılığının tedavi yöntemleri hâlâ tartışmalı bir konudur. Bazı uzmanlara göre teknoloji ve internet bağımlılığı, hastaların kendi çabalarıyla sonuç elde edebileceği bir rahatsızlıkken kimi uzmanlara göre de bu tip bağımlılıkların ardında gizlenen nedenler genellikle depresyon, duygu bozukluğu ve öfke kontrolü olduğundan ilaçlı tedaviye ve profesyonel desteğe ihtiyaç duyulmaktadır.
Teknoloji bağımlılığının tedavi yöntemlerinin ilk adımı diğer bağımlılık türlerinde olduğu gibi kişinin, bağımlı olduğunu kabullenmesiyle başlar. İnternet veya oyun bağımlılığının hayatı gerçekten etkilediği kabul edilmeli ve tedavi için adımlar atılmalıdır.
Teknoloji bağımlılığında kullanılan en yaygın tedavi yöntemleri: kişisel grup veya aile terapisi, davranış değiştirme, diyalektik davranış terapi (DBT), Bilişsel Davranışçı Terapi (CBT), Hipoterapi, Sanat Terapisi, Rekreasyon Tedavisi ve Gerçeklik Terapisi.
Değerli okurlarım kendiniz ve çocuğunuz için teknolojiyi her zaman faydalı bir hizmetkâr olarak kullanın ve teknolojinin sizi yönetmesine asla izin vermeyin. Unutmayın, C. Lous Lange’in de sözünde belirttiği gibi: ‘’ Teknoloji faydalı bir hizmetkâr, tehlikeli bir hükümdardır.’’ Vessellam!
