Bismil ilçesi mülteci olgusundan bağımsız olarak, Diyarbakır’ın diğer ilçelerinden ve çevre illerden mevsimlik işçi tarım için dönemsel göç alan bir yerleşim yeridir.
ESKİDEN ELLE PAMUK TOPLAMADA MİDYATTA BİLE AMALE ÇAVUŞLARI GELİRDİ
Özellikle Kulp, Silvan, Hani gibi Diyarbakır’ınkuzey ilçeleriyle, Batman’ın ilçeleri Bismil ile göç etkileşimi olan bölgelerdir. Bismil ilçesi sosyolojik olarak mevsimlik tarıma bağlı göçe ve yabancı topluluklarla etkileşime açıktır. Pamuk hasat makinesi çıktıktan sonra, dışarda gelen Amale işçileri azaldı. Bu durum, Suriyeli topluluğun Bismil ilçesindekine sosyal uyumuna pozitif olarak yansımaktadır.
Tarım işçileri kadınların çadır ile tarla arasında geçen ömürleri
Çocuk yaşlardan beri her yaz Urfa, Sason, Kulp, Midyat, Savur ‘dan geldikleri Bismil’in bereketli topraklarında, ailesiyle tarlaların yanı başında çadır kurup arazilerde çalışan mevsimlik tarım işçileri zorlu bir yaşam sürüyordu.
Bir kadın şunu anlatıyordu: Ömrüm çiftçilik yaparak çadırlarda geçiyordu. Çocuklarımızı da tarla başlarında büyüttüyorduk. Çadırda yaşamak zordur. Yağmur yağdığında çamur var, su yok, elektrik yok. Biz çocukluktan beri çadırlardayız. Çiftçilik yapmaya geliyoruz buralara. Tarlada çalışmaya geliyoruz ama yevmiyemiz az. Pamuk tarlalarında, seralarda, meyve bahçelerinde çalışarak çocuklarımızı evlendirdik. Çocuklarımızı da tarla başlarında büyüttük. Demişti.
Pamuk hasat makinası çıkınca Pamuk toplama işçisi bitti.
BİSMİL GELİŞMEYE AÇIKTIR
İlçenin verimli tarım toprakları bakımından zenginliğine paralel olarak tarımsal üretim ilçe ekonomisinde yüksek bir paya sahiptir. Aynı zamanda, ilçedeki tarımsal üretimin etkisiyle özellikle tarıma dayalı sanayide gelişme eğilimi ve potansiyeli mevcuttur. Bismil’de yaşayan mülteciler, mevsimlik tarım ve inşaat sektöründe çalışabilen, yılın önemli bir diliminde istihdam imkânına sahip olan bireylerdir. Bismil, Diyarbakır’ın diğer ilçeleriyle karşılaştırıldığında geçici koruma statüsündeki bireylerin görece daha düzenli gelire sahip olduğu, iş bulabildiği bir yerleşim yeridir.
Bismil ilçesinin mülteciler açısından tercih edilmesindeki en temel nedenin, ilçe ekonomisinin tarıma dayalı olması ve tarımsal istihdam potansiyeli olduğu söylenebilir. Bu düşünceyi destekleyen diğer bir saha gözlemi de Diyarbakır’da yaşayan mültecilerin savaş öncesi dönemde Suriye’de ağırlıklıolarak kırsal bölgelerde yaşaması ve tarımsal faaliyetlerde çalışmasıdır.
Tarım işçiliği, söz konusu topluluğun göreceli olarak tecrübe sahibi olduğu, günlük yevmiye ile çalışıldığı için kayıtlı olma zorunluluğu içermeyen bir istihdam alanıdır.
Diğer yandan sosyo-ekonomik olarak mültecilerin kent yerine kırsalda yaşamayı tercih etmeleri de, Bismil’deki mülteci kümelenmesinin rastlantısal olmadığına dair bir saha gözlemidir.
Yazarın köşe yazısı
